Wetterwylp

wetterwylp
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift wilstereftigen (Charadriiformes) famylje snipfûgels (Scolopacidae) skaai wylpen (Numenius)
soarte
Numenius phaeopus
Linnaeus, 1758
IUCN-status:
ferspriedingsgebiet
briedgebiet      trekfûgel      wintergast

De wetterwylp (Numenius phaeopus) is in fûgel yn it skaai wylpen (Numenius) út de famylje fan 'e snipfûgels (Scolopacidae). Oare Fryske nammen foar de wetterwylp binne reinwylp, wettergulp en lytse wylp (De Vries 1912). De Fryske namme fan 'e fûgel ferwiist nei it waar.

Skaaimerken

De wetterwylp wurdt likernôch 40 sintimeter grut en is dêrmei sa'n 10 sm lytser as de (gewoane) wylp. De kop is gielbrún mei in bêzje wynbraustreek en in donkere eachstreek. De 6 oant 9 sm lange, nei ûnder bûge, snaffel is in stik koarter as de 9 oant 15 sm lange snaffel fan 'e wylp en it langste by de wyfkes. It fearrekleed is oan 'e boppekant gielbrún mei donkere plakken; de hals en it boarst binne gielbrún mei donkere fine streken. De ûnderkant en de kiel hawwe in ljochte kleur, wylst de flanken dwersstreken ha. De ûnderwjukken binne meast donkerder as dy fan 'e wylp. De griisgriene poaten binne lang.

Om't de jonge wylp ek in koartere snaffel hat, is de jonge wylp lestich fan 'e jonge wetterwylp te ûnderskieden.

Ferskil wetterwylp en gewoane wylp.

• 
  Wetterwylp.
• 
  Wylp.

Fersprieding

De wetterwylp briedt yn noardeastlik Grienlân, Noard-Jeropa (Yslân, Skotlân, Skandinaavje en Ruslân) en Sibearje. De Jeropeeske populaasje oerwinteret op rotsige kusten fan West-Afrika; briedfûgels út oare gebieten oerwinterje yn Súd-Aazje en Austraalje.

De soarte telt fiif ûndersoarten:

• N. p. islandicus: Grienlân, Yslân, de Fêreu-eilannen en Skotlân.
• N. p. phaeopus: fan Noarwegen oant Sintraal-Sibearje.
• N. p. alboaxillaris: fan westlik Kazachstan oant súdwestlik Sibearje.
• N. p. rogachevae: noardlik Sintraal-Sibearje.
• N. p. variegatus: noardeastlik Sibearje.

De Amerikaanske wetterwylp (N. hudsonicus) waard foarhinne ek sjoen as in ûndersoarte fan 'e wetterwylp, mar wurdt no as in selsstannige soarte beskôge.

Nederlân

Wetterwylpen komme yn Nederlân allinnich foar by de trek yn 'e maitiid en hjerst. It hichtepunt fan de maitiidstrek falt ein april. De hjersttrek is minder opfallend, fynt simmerdeis plak en is heal septimber foarby. De trekrûte fan 'e reinwylp oer Nederlân leit boppe in gebiet dat westlik fan 'e line Tilburg-Emmen leit.

Ekology

Iten

It iten bestiet út ynsekten, spinnen, wjirms, slakken, kikkerts, sied, beien en gers.

Briedgedrach

Aai.

De soarte briedt op heechfean yn 'e taiga, boppe de beamgrins yn berchheide en op 'e tûndra. Se trekke solitêr of yn lytse kloften.

It lechsel bestiet út fjouwer parfoarmige, griisgriene oant griisbrune aaien mei grize ûnderplakken en brune plakken.

Status

De grutte fan de populaasje waard yn 2015 rûsd op 1,0-2,3 miljoen fûgels. Op de Reade List fan 'e IUCN hat dizze soarte de status net bedrige (Least Concern, 2025), mar de oantallen nimme ôf.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 28 juny 2026 Birds of the World, oproppen 28 juny 2026 eBird, oproppen 28 juny 2026 SOVON, oproppen 28 juny 2026 Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Numenius phaeopus fan Wikimedia Commons.