Springe nei ynhâld

Waltger fan Fryslân

Ut Wikipedy
(Trochferwiisd fan Waltger de Fries)
Waltger fan Fryslân
Waltger fan Teisterbant
Libben
berne870
ferstoarn936
heitGerulf II
mem?
houlik
datum?
partnerAlberade fan Kleef
bern1 - Redbad fan Fryslân
Greve fan Teisterbant
perioade898 of 914 - sa. 936
foargongerGerulf
opfolger
Gerulfingen

Waltger fan Fryslân, ek Waltger fan Teisterbant, (Walgerus of Waldger) (870 - nei alle gedachten 936)[1] wie yn it begjin fan de 10e eeuw goagreve fan Teisterbant. Hy hat nei alle gedachten tusken 898 en 914 syn heit opfolge.[2]

Waltger wie in soan fan greve Gerulf fan West-Frisia (stoarn tusken 898 en 914) en in broer fan Durk I fan West-Frisia.[3] Gerulf wurdt sjoen as de stamheit fan de lettere greven fan Hollân, de saneamde Gerulfingen.[4] Waltger boaske Alberade fan Kleef, de dochter fan greve Boudewyn fan Teisterbant en widdo fan greve Reinier fan de Maasgoa (stoarn ein 915).[5] Hy hie in soan Redbad (Radboud of Radbod).

Nei it ferstjerren fan syn heit urve er in tal lienguod besteande út de goaen of greefskippen Nifterlake (Utert), Isel en Lek en Teisterbant (fan Flaardingen oant Tiel). Tiel wie dêr de wichtichste sted fan. Dy gebieten hie syn heit bemachtige nei de dea fan Godfryd de Seekening.[6]

Troch it Ferdrach fan Ribemont yn 880 waard it Hartochdom Loataringen, dêr't Frisia de jure part fan wie, in hartochdom fan it Eastfrankyske Ryk. Om't ek de kening fan it Westfrankyske Ryk dêr oanspraak op meitsjen bleau, moast greve Waltger algeduerigen tusken alletwa foarsten hinne maneuvelje de macht te bemachtigjen.[7] Hy besocht yn it sintrale rivieregebiet in eigen greefskip te kreëearjen om it opkommende hannelsplak Tiel hinne. Dat late ta spannings mei Everhard Saxo, greve fan Hamalân. Lang om let waard Everhard yn 898 by in jachtpartij troch Waltger fermoarde.[4][8] Der is oppenearre dat it in wraakaksje wie foar de moard troch Everhard Saxo op Godfryd de Seekening, dochs dat is wol fierwei socht.[9][10][11] Yn 936 wie Waltger belutsen by de slach tsjin keizer Otto I de Grutte.[7]

Plakette by de eardere Sint-Walburchtsjerke yn Tiel

Waltger hie naue bannen mei biskop Redbad fan Utert[12][13] en stifte yn of justjes nei it jier 916 yn Tiel it kleaster en de tsjerke fan Sint-Walburch.[14] De Dútske kening koe oer de tsjerke beskikke yn it foardiel fan it biskopssit yn Utert.[15] Yn 950 kamen tsjerke en kleaster yn it besit fan de biskop fan Utert en waard it Sint-Walburchkompleks in wichtich tsjerklik sintrum. Doe't der sels wûnders oan de hillige Walburga taskreaun waarden, waard Tiel ek in beafeartplak.[16] Biskop Adelbold II hat om 1000 hinne de Sint-Walburchtsjerke weropboud.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Waldger von Friesland Graaf in Teisterbant. The peerage.com.
  2. K. Nieuwenhuijsen (2016), Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100, Omniboek, Utert, siden 202-203.
  3. Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW) diel 6, side 1309: Waldger of Waltgar, graaf in de gouwen Lake et Isla, Niftarlake, de Vechtstreek en Teisterbant
  4. 1 2 Alberts J. (1978), Van heerlijkheid tot landsheerlijkheid, side 41
  5. Van Vliet K., In kringen van de kanunniken, Munster en de kapittels in het bisdom Utrecht 695-1227, 2002, siden 153, 160-163.
  6. K. Nieuwenhuijsen (2016), Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100, Omniboek, Utert, side 22.
  7. 1 2 Smit E. Waltger, graaf van Teisterbant. In: Biografisch Woordenboek van Tiel, diel 6, Vereniging Oudheidkamer voor Tiel en Omstreken, Tiel, 2013, siden 137-140.
  8. Van Vliet K., In kringen van de kanunniken, Munster en de kapittels in het bisdom Utrecht 695-1227, 2002, side 150
  9. Gelderse adel druk 2 Adel en ridderschap in Gelderland p. 15
  10. Van Winter J.M., Ansfried en Dirk, twee namen uit de Nederlandse geschiedenis van de 10e en 11e eeuw p. 69
  11. K. Nieuwenhuijsen (2009), De afstamming van de Hollandse graven, De Nederlandsche Leeuw 126-2, 29 - 39, digitale ferzje: www.keesn.nl/graven.
  12. Henstra D.J. Friese graafschappen tussen Zwin en Wezer, side 67.
  13. Van der Tuuk L. Gingen de Utrechtse bisschoppen Hunger, Odilbald en Radbod vanwege de Noormannen in ballingschap? yn Jaarboek Oud-Utrecht 2003 side 57
  14. K. Nieuwenhuijsen (2016), Strijd om West-Frisia. De ontstaansgeschiedenis van het graafschap Holland: 900-1100, Omniboek, Utert, side 201-202.
  15. Bijdragen en mededelingen Gelre 1954, diel LIV. S. Gouda Quint - D. Brouwer en soan, Arnhim, siden 87-88
  16. Mijn Gelderland: Monnikken en Ridders in Tiel, argivearre.