Ljippen
| Ljippen | ||
| De gewoane ljip | ||
| Taksonomy | ||
| ryk: | dieren (Animalia) | |
| stamme: | rêchstringdieren (Chordata) | |
| klasse: | fûgels (Aves) | |
| boppeskift: | nije fûgels (Neoaves) | |
| skift: | wilstereftigen (Charadriiformes) | |
| famylje: | wilsterfûgels (Charadriidae) | |
| skaai: | Ljippen (Vanellus) | |
| Brisson, 1760 | ||
Ljippen (Vanellus) foarmje in fûgelskaai yn 'e famylje fan 'e Wilsterfûgels.
De fûgels ha faak relatyf lange poaten en koarte snaffel. De poaten binne oanpast foar it wâdzjen yn ûndjip wetter of sompich lân. Se ha somtiden in opfallende túf of koptekening, mar net by alle soarten. By in oantal soarten is in spoar, in klau-eftige útgroei, oan 'e wjuk, wêrmei't se har tsjin fijannnen ferdigenje. In soad fertsjintwurdigers fan it skaai ha kontrastearjende patroanen yn swart, wyt, brún of griis. In pear soarten ha ek in opfallende giele hûdflap by de snaffel. Guon fûgels binne trekfûgels of foar in part, oare soarten binne stânfûgels.
It ferspriedingsgebiet fan 'e soarte leit yn Euraazje, Afrika, Súd- en Midden-Amearika en Súd- en Súdeast-Aazje.
It skaai telt 23 soarten. Ien dêrfan is nei alle gedachten útstoarn: fan 'e Javaanske ljip binne sûnt 1940 gjin betroubere waarnimmingen dien.
Soarten
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Libbene soarten
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]| Ofbyld | Fryske namme | Wittenskiplike namme | Fersprieding | Status/ Trend |
|---|---|---|---|---|
| ljip | Vanellus vanellus | Euraazje | hast bedrige, | |
| langteanljip | Vanellus crassirostris | Eastlike dielen Afrika | net bedrige, ûnbekend[2] | |
| bûnte ljip | Vanellus armatus | Súdlik Afrika | net bedrige, | |
| spoarljip | Vanellus spinosus | Sub-Saharaansk Afrika, lokaal yn it Midden-Easten | net bedrige, | |
| rivierljip | Vanellus duvaucelii | Eastlik Yndia oant Súdeast-Aazje | hast bedrige, | |
| swartkopljip | Vanellus tectus | Sub-Saharaansk Afrika | net bedrige, ûnbekend[6] | |
| Malabarljip | Vanellus malabaricus | Yndia en syn grinsgebieten | net bedrige, ûnbekend[7] | |
| wytkrúnljip | Vanellus albiceps | West-Afrika | net bedrige, | |
| lytse swartwjukljip | Vanellus lugubris | Sintraal-Afrika, East-Afrika, lokaal yn West-Afrika, Etioopje, Kenia, Tanzania, Súd-Afrika | net bedrige, ûnbekend[9] | |
| grutte swartwjukljip | Vanellus melanopterus | Etioopje, Kenia, Tanzania, Súd-Afrika | net bedrige, ûnbekend[10] | |
| kroanljip | Vanellus coronatus | Eastlik Afrika oant súdlik Afrika | net bedrige, | |
| Senegaleeske ljip | Vanellus senegallus | Afrika ûnder de Sahara, net yn reinwâlden | net bedrige, | |
| stippelboarstljip | Vanellus melanocephalus | Etioopje | net bedrige, ûnbekend[13] | |
| brúnboarstljip | Vanellus superciliosus | Sintraal-Afrika | net bedrige, ûnbekend[14] | |
| griiskopljip | Vanellus cinereus | Súdeast-Aazje, East-Sina, Japan | net bedrige, stabyl[15] | |
| Javaanske ljip | Vanellus macropterus | Java | krityk, mooglik útstoarn | |
| Yndyske ljip | Vanellus indicus | Fan súdeastlik Turkije oant Yndia en Súdeast-Aazje | net bedrige, ûnbekend [17] | |
| swartbânljip | Vanellus tricolor | Austraalje | net bedrige, stabyl[18] | |
| maskerljip | Vanellus miles | Noard-Austraalje | net bedrige, | |
| steppeljip | Vanellus gregarius | Sintraal Aazje fan súdlik Ruslân en eastlik Turkije oant West-Yndia | krityk, | |
| wytsturtljip | Vanellus leucurus | Egypte, Sûdan, Midden-Easten oant Sintraal-Aazje | net bedrige, ûnbekend[21] | |
| Sileenske ljip | Vanellus chilensis | Súd-Amearika, súdlik diel fan Midden-Amearika | net bedrige, | |
| Andesljip | Vanellus respendens | Ekwador oant it noardwesten fan Argentynje | net bedrige, stabyl[23] | |
Fossile soarten
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Dêrnjonken binne der noch ferskate soarten dy't inkeld bekend binne fan fossile of subfossile restanten:
- Madagaskarljip (Vanellus madagascariensis): oant yn 'e 14e iuw op Madagaskar
- liffyljip of Liffy's ljip (Vanellus liffyae): Let-Plioseen fan Austraalje
- lilloljip of Lillo's ljip (Vanellus lilloi): Mid- oant Let-Pleistoseen fan Argentynje
- downsljip of Downs' ljip (Vanellus downsi): Let-Pleistoseen fan Kalifornje
- edmundljip of Edmunds's ljip (Vanellus edmundi): Let-Pleistoseen fan Perû
De lêste trije soarten lykje tige nau besibbe west te hawwen oan 'e Sileenske ljip (Vanellus chilensis).
