Swartkopmiuw

swartkopmiuw
Swartkopmiuw yn briedkleed.
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift wilstereftigen (Charadriiformes) famylje seefûgels (Laridae) skaai swartkopmiuwen (Ichthyaetus)
soarte
Ichthyaetus melanocephalus
Temminck, 1820
IUCN-status:
ferspriedingsgebiet
briedfûgel      stânfûgel      wintergast

De swartkopmiuw (Ichthyaetus melanocephalus; synonym: Larus melanocephalus) is in fûgel út de famylje fan 'e seefûgels (Laridae). Oant foar koart waard de soarte by it skaai Larus yndield, mar op basis fan ûndersyk oan mitochondriaal DNA is dúdlik wurden dat dizze yndieling net korrekt is. De fûgel is monotypysk, wat betsjut dat der gjin ûndersoarten bekend binne.

Wittenskiplike namme

De namme fan 'e soarte waard yn 1820 foar it earst troch Coenraad Jacob Temminck publisearre as Larus melanocephalus. De namme melanocephalus is ôflaat fan it Aldgrykske mélas (swart) en kephalē (holle of kop).

Skaaimerken

Winterkleed.

De fûgel is 37 oant 40 sm lang en hat in spanwiidte fan 94 oant 102 sm. De swartkopmiuw is wat grutter en swierder fan bou as de kob, mei in swierdere snaffel en langere, donkerder poaten. Yn it briedkleed is de swartkopmiuw opfallend wyt mei in ljochtgrize mantel en wjukken mei wite slachpinnen sûnder swarte úteinen. De swarte kop rint troch oant yn 'e nekke en lit opfallende wite heale moannefoarmige tekeningen by de eagen sjen, wêrbinnen in donkerreade eachring te sjen is. De skerpe donkerreade snaffel hat in swarte bân foar de punt. De kop fan 'e folwoeksen fûgel bûten de briedtiid is folle minder swart. Oer de eagen rint in donker masker.

It duorret twa jier foardat dat de swartkopmiuw it folwoeksen fearrekleed kriget. Fûgels yn it earste jier hawwe in swarte bân oan 'e ein fan 'e sturt en mear swarte gebieten op 'e boppewjukken, mar hawwe ljochte ûnderwjukken.

Fersprieding

De swartkopmiuw briedt benammen oan 'e kusten fan 'e Swarte See yn Oekraïne en fierder nei it westen yn West-Europa, mar dêr hat de fûgel in sterk fragmintearre fersprieding. Hy is folle seldsumer as de kob, dêr't er faak yn 'e selde koloanjes mei briedt.

Nederlân

• 
  Briedkleed.
• 
  Winterkleed.

De swartkopmiuw briedt sûnt de jierren 1930 ek yn Nederlân. Ynearsten wie it in seldsume briedfûgel, mar sûnt 1980 namen de oantallen ta oant mear as 4000 pearkes. De measte fûgels sitte yn it súdwesten fan it lân mei koloanjes fan wol hûnderten fûgels, mar de fûgel hat ek it Iselmargebiet ûntdutsen en dêr nimme de oantallen ek ta. Winterdeis oerwinterje se foaral yn it Middellânske Seegebiet. Nederlân leit oan 'e noardwestlike grins fan it ferspriedingsgebiet.

Ekology

It iten bestiet út fiskjes, wjirms, ynsekten, skulp- en skaaldierkes. In lechsel bestiet út twa oant trije ljocht gielbrune aaien mei donkere plakjes.

Status

De grutte fan 'e Europeeske populaasje waard yn 2012 rûsd op 236.000 oant 656.000 folwoeksen fûgels. Op 'e Reade list fan 'e IUCN hat dizze soarte de status 'net bedrige' (Least Concern).

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 19 juny 2026. eBird, oproppen 19 juny 2026. Birds of the World, oproppen 19 juny 2026. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Ichthyaetus leucophthalmus fan Wikimedia Commons.