Steppe-earn

steppe-earn
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift haukeftigen (Accipitriformes) famylje haukfûgels (Accipitridae) skaai echte earnen (Aquila)
soarte
Aquila nipalensis
Hodgson, 1833
IUCN-status: bedrige
ferspriedingsgebiet
simmerfûgel (briedgebiet)      wintergast      trekfûgel

De steppe-earn (Aquila nipalensis) is in grutte rôffûgel út de famylje fan 'e haukfûgels (Accipitridae). It is in trekfûgel dy't benammen yn Sintraal-Aazje briedt en oerwinteret yn Afrika en Súd-Aazje.

Skaaimerken

Kop.

De steppe-earn is 62 oant 74 sintimeter lang en hat in spanwiidte fan 165 oant 190 sm. De earn is folslein brún mei in lange, ôfrûne sturt. Skaaimerkend binne de griis bandearre slach- en sturtfearren, de ovale noastergatten en de opfallende giele bek mei in donkere punt dy't oant ûnder it each rint. Fierder binne de wjukken langer en breder as by de krytearn (Clanga pomarina) en bastertearn (Clanga clanga). De steppe-earn is lytser as de keningsearn (Aquila chrysaetos). Juvenilen wike mei harren brede wite baan oer de ûnderwjukken ôf fan 'e folwoeksen fûgels.

De steppe-earn wurdt bytiden betiizge mei de ferlykbere savanne-earn (Aquila rapax) en se wurde soms as deselde soarte kategorisearre, mar DNA-analyzes litte sjen dat de soarten net nau besibbe binne.

Fersprieding en biotoop

Steppe-earnen briede op iepen steppes, healwoastinen en grutte gersflakten. Steppe-earnen dy't yn 'e winter nei Afrika lûke, wurde yn it Midden-Easten op guon plakken, lykas yn de Arava-delling by Eilat, soms massaal waarnommen.

Der binne twa ûndersoarten:

• A. n. orientalis (briedt yn East-Europa oant Sintraal-Kazachstan en oerwinteret yn Afrika)
• A. n. nipalensis (briedt yn East-Kazachstan oant Noard-Sina en oerwintert yn Súd-Aazje)

Yn Nederlân is de steppe-earn in seldsume doarmer mei in oantal goed dokumearre waarnimmings.

Hâlden en dragen

Steppe-earnen jeie foaral op grûniikhoarntsjes, mar se ite ek jonge fûgels, gaanders en hagedissen. Yn tiden fan tekoarten ite se ek ies.

Nêst.

Se bouwe in nêst fan likernôch 1 meter yn trochsneed op 'e grûn, yn in strûk of yn in beam. It nêst wurdt fan tûken boud en beklaaid mei dong, stikjes hûd en sa. Der wurde meastentiids 2 aaien lein yn april of juny; dizze binne wyt mei plakjes. It wyfke briedt en wurdt ûnderwilens fuorre troch it mantsje. Nei 40-45 dagen komme de aaien út. De jongen bliuwe sa'n 60 dagen op it nêst en wurde troch beide âlden fuorre.

Status

De folsleine populaasje waard yn 2016 rûsd op 50 oant 75 tûzen folwoeksen fûgels. De steppe-earn hat in grut ferspriedingsgebiet, mar sûnt 2015 is it dúdlik dat de oantallen oeral drastysk ôfnimme. De soarte is bygelyks ferdwûn yn Moldaavje, de Oekraïne en Roemeenje. Ek yn oare lannen ferdwine populaasjes yn in heech tempo. Rûsd wurdt dat de folsleine populaasje tusken 1997 en 2011 en 2013–2015 mei 58,6% ôfnaam is.

It habitat fan 'e soarte wurdt hieltiten mear feroare troch yntensyf agrarysk gebrûk. De fergiftiging troch bestridingsmiddels easket in grut oantal slachtoffers en elektrisiteitsmesten en wynmûnen soargje foar botsingen. De soarte is ek kwetsber foar it bistedoktermedisyn diklofenak, dat ek gieren yn Pakistan en Yndia nei útstjerren dreaun hat. Om dy redenen stiet de soarte as bedrige op 'e Reade list fan 'e IUCN.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife International, oproppen 19 maaie 2026. eBird, oproppen 19 maaie 2026. Birds of the World, oproppen 19 maaie 2026. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Aquila nipalensis fan Wikimedia Commons.