Space Odyssey
Space Odyssey is in sciencefiction-mediafranchise dy't ûntstien is út de gearwurking tusken de Britske skriuwer Arthur C. Clarke en filmregisseur Stanley Kubrick. De franchise bestiet út fjouwer romans fan Clarke en twa spylfilms. It ferhaal rjochtet him op de evolúsje fan 'e minske, keunstmjittige yntelliginsje, romteferkenning en it sykjen nei bûtenierdsk yntelligint libben.
De earste film, 2001: A Space Odyssey (1968), wurdt beskôge as ien fan 'e meast ynfloedrike sciencefictionfilms ea makke. Clarke publisearre yn itselde jier de roman mei deselde titel, dy't tagelyk mei de film ûntwikkele waard. Letter folgen trije ferfolchromans en yn 1984 de ferfilming 2010: The Year We Make Contact.
Skiednis
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Yn 'e midden fan de jierren sechtich besleaten Arthur C. Clarke en Stanley Kubrick om in "wier serieus" sciencefictionferhaal te meitsjen. As útgongspunt brûkten sy Clarke syn koarte ferhaal The Sentinel út 1951. Under de ûntwikkeling fan it projekt groeiden film en roman neistinoar út ta selsstannige wurken.
Doe't 2001: A Space Odyssey yn 1968 yn premjêre gie, waard de film yn it begjin mingd ûntfongen. Letter waard it wurk lykwols priizge om syn fisuele styl, realistyske ôfbylding fan romtereizen en filosofyske tema's. De film groeide út ta in klassiker en hie grutte ynfloed op lettere sciencefictionfilms en romteprogramma's.
Arthur C. Clarke sette it ferhaal fuort yn trije romans:
- 2010: Odyssey Two (1982)
- 2061: Odyssey Three (1987)
- 3001: The Final Odyssey (1997)
Yn 1984 waard 2010 ferfilme troch regisseur Peter Hyams.
Ferhaal
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De Space Odyssey-ferhalen beskriuwe de ûntwikkeling fan de minske oer miljoenen jierren. In mysterieuze swarte monolyt, makke troch in tige avansearre bûtenierdske beskaving, grypt ferskate kearen yn by wichtige mominten yn de evolúsje.
It earste diel begjint yn de prehistoarje, dêr't de monolyt primitive minske-eftige wêzens beynfloedet. Letter ferpleatst it ferhaal him nei de ienentweintichste iuw, dêr't in ekspedysje nei Jupiter ûndersiket wêrom't op 'e Moanne in twadde monolyt fûn is.
In wichtich ûnderdiel fan it ferhaal is de superkompjûter HAL 9000, dy't oan board fan it romteskip Discovery One de kontrôle ferliest en in bedriging foar de bemanning wurdt.
Wurken
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Romans
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]| Jier | Titel | Skriuwer |
|---|---|---|
| 1968 | 2001: A Space Odyssey | Arthur C. Clarke |
| 1982 | 2010: Odyssey Two | Arthur C. Clarke |
| 1987 | 2061: Odyssey Three | Arthur C. Clarke |
| 1997 | 3001: The Final Odyssey | Arthur C. Clarke |
Films
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]| Jier | Titel | Regisseur |
|---|---|---|
| 1968 | 2001: A Space Odyssey | Stanley Kubrick |
| 1984 | 2010: The Year We Make Contact | Peter Hyams |
Haadpersoanen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]HAL 9000
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]HAL 9000 is in keunstmjittich yntelligint kompjûtersysteem dat it romteskip Discovery One bestjoert. HAL wurdt beskôge as ien fan de bekendste fiktive kompjûters út de literatuer en film.
David Bowman
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]David Bowman is astronaut en kommandant fan Discovery One. Oan 'e ein fan 2001 ûndergiet er in transformaasje ta de saneamde Star Child.
Frank Poole
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Frank Poole is de twadde astronaut oan board fan Discovery One.
Dr. Heywood Floyd
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Heywood Floyd is in wittenskipper dy't in sintrale rol spilet yn 2001 en 2010.
Monoliten
[bewurkje seksje | boarne bewurkje].jpg)
De swarte monoliten foarmje it sintrale symboal fan de franchise. Sy binne makke troch in tige avansearre bûtenierdske beskaving en tsjinje as ynstruminten om yntelligint libben te stimulearjen en te observearjen.
Tema's
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De franchise behannelet ûnder oare:
- evolúsje;
- romteferkenning;
- keunstmjittige yntelliginsje;
- kontakt mei bûtenierdske beskavings;
- minsklike ûntwikkeling;
- filosofy en kosmology;
- technology en etyk.
Ynfloed
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De Space Odyssey-franchise hat grutte ynfloed hân op sciencefiction yn literatuer, film en televyzje. Benammen de realistyske ôfbylding fan romtereizen, de spesjale effekten en de ûntwerpen fan romteskippen hawwe letter makkers ynspirearre.
Ek it personaazje HAL 9000 is in kultureel ikoan wurden en wurdt faak oanhelle yn oare media.
Untfangst
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]2001: A Space Odyssey wurdt algemien sjoen as ien fan de bêste films út de filmhistoarje. De film wûn in Academy Award foar bêste fisuele effekten en is opnommen yn tal fan listen fan de grutste films aller tiden.
De romans fan Arthur C. Clarke waarden oer it generaal posityf ûntfongen en hawwe miljoenen eksimplaren ferkocht.