Springe nei ynhâld

Sint-Helena-astrild

Ut Wikipedy
Sint-Helena-astrild
taksonomy
rykdieren (Animalia)
stammerêchstringdieren (Chordata)
klassefûgels (Aves)
skiftmoskeftigen (Passeriformes)
famyljeprachtfinken (Estrildidae)
skaaiastrilden (Estrilda)
soarte
Estrilda astrild
(Linnaeus, 1758)
IUCN-status: net bedrige
ferspriedingsgebiet

     lânseigen
     yntrodusearre

De Sint-Helena-astrild (Estrilda astrild) is in lyts fûgeltsje út de famylje fan 'e prachtfinken (Estrildidae). De soarte komt fan oarsprong út Afrika besuden de Sahara, mar is troch de minske op in soad plakken yn 'e wrâld yntrodusearre. It is beweechlik fûgeltsje dat troch syn kleuren en sosjale gedrach populêr is yn 'e avikultuer.

De Sint-Helena-astrild is in lytse, slanke fûgel fan sa'n 11 oant 13 sintimeter lang. It meast opfallende skaaimerk is de heldere, reade streek dy't as in soarte fan masker troch it each rint. Ek de snaffel is opfallend read. It fearrekleed is oer it algemien griisbrún mei hiele lytse, fine donkere dwersstreken oer it fearrekleed. De kiel en de wangen binne ljochter fan kleur, hast wytich.

De búk hat in karakteristike rôze oant reade gloed, dy't by it mantsje faak wat feller is as by it wyfke. De sturt is relatyf lang en donkerbrún. De poatjes binne donkergriis oant swart. Hoewol't mantsjes en wyfkes in soad op inoar lykje, is it mantsje yn 'e briedtiid te werkennen oan 'e fellere reade kleur op 'e búk en syn sang.

Fersprieding en systematyk

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
Eksoat yn Portegal.

De Sint-Helena-astrild hat in ûnbidich ferspriedingsgebiet yn Afrika. It natuerlike leefgebiet rint fan Sierra Leöane yn it westen oant Etioopje yn it easten, en hielendal nei it suden oant yn Súd-Afrika. Fanwegen de hannel yn sierfûgels binne der no ek wylde populaasjes te finen yn bygelyks Súd-Jeropa (Spanje, Portegal), Brazylje, en op ferskate eilannen lykas de Kanaryske Eilannen, Sint-Helena en Hawaï.

De fûgel libbet it leafst yn iepen lânskippen mei heech gers, reidfjilden en strewellen, faak yn 'e buert fan wetter of op lânbougrûn. Se wurde ek faak sjoen yn tunen en parken.

De Sint-Helena-astrild wurdt opdield yn santjin erkende ûndersoarten, dy't foaral ferskille yn grutte, de yntinsiteit fan 'e reade kleur op 'e búk en de finens fan 'e dwerstreken op it fearrekleed:

UndersoarteFerspriedingsgebiet
E. a. kempiSierra Leöane, Libearia en Guinee.
E. a. occidentalisFan súdlik Maly en Ivoarkust oant de Demokratyske Republyk Kongo.
E. a. peaseiEtioopje.
E. a. macmillaniSúd-Sûdan.
E. a. adesmaUganda, Rwanda, Boerûndy en westlik Kenia.
E. a. minorSúd-Somaalje, eastlik Kenia en noardeastlik Tanzania.
E. a. jagoensisKaapverdje.
E. a. rubriventrisGabon oant noardlik Angoala.
E. a. schoutedeniSúdlik Gabon en súdwestlik Demokratyske Republyk Kongo.
E. a. sousaeIt eilân Sao Tomee.
E. a. nigrilorisSúdlik Demokratyske Republyk Kongo.
E. a. cavendishiSúd-Tanzania oant Sambia, Malawy, Simbabwe en Mozambyk.
E. a. muenzneriSúdeastlik Tanzania.
E. a. damarensisNoardlik Namybje en súdlik Angoala.
E. a. astrildSúd-Afrika, súdlik Namybje en Botswana.
E. a. tenebricosaEastlik Súd-Afrika.
E. a. tenebridorsaNoardlik en sintraal Etioopje.

It lûd fan de Sint-Helena-astrild is in heech en skerp "tsjyp-tsjyp". It mantsje sjongt in ienfâldich, mar fluch sankje dat bestiet út in searje fan sokke hege lûden. Se brûke harren rop hom kontakt te hâlden mei de rest fan 'e groep, om't se hast altyd yn groepen omfleane.

De Sint-Helena-astrild bouwt in grut, rûn nêst fan gers, meastentiids leech by de grûn yn in tichte strûk of tusken heech gers. In hiel bysûnder skaaimerk fan harren nêst is in saneamd skynnêst dat boppe-op it echte nêst boud wurdt. Der wurdt tocht dat it ornearre is om rôfdieren of briedparasiten te mislieden.

Aaikes.

It wyfke leit 4 oant 7 wite aaikes. Beide âlden wikselje it brieden ôf en nachts sitte se faak tegearre op it nêst. Nei sa'n 11 oant 12 dagen komme de aaikes út. De jongen fleane nei likernôch trije wiken út, mar wurde dan noch in skoftsje troch de âlden fuorre.

De soarte wurdt troch de IUCN klassifisearre as net bedrige (Least Concern). De populaasje is stabyl en de fûgel hat him hiel goed oanpast oan gebieten wêr't minsken wenje. De Sint-Helena-astrild profitearret faak fan lânbou en it oanplantsjen fan gerssoarten dêr't se it sied fan ite.

Boarnen, noaten en/as referinsjes: