Springe nei ynhâld

Sikahart

Ut Wikipedy
Sikahert

bok yn de simmer

hine
taksonomy
rykdieren (Animalia)
stammerêchstringdieren (Chordata)
klassesûchdieren (Mammalia)
skiftevenhoevigen (Artiodactyla)
famyljeharteftigen (Cervidae)
skaaiechte harten (Cervus)
soarte
Cervus nippon
Temminck, 1838
IUCN-status: net bedrige
ferspriedingsgebiet

It sikahart (Cervus nippon) of it Japanske reahart is in middelgrutte hartesoarte dy't oarspronklik út it easten fan Aazje komt. De namme 'sika' komt fan it Japanske wurd shika, itjinge gewoan 'hart' betsjut. De soarte is oer de hiele wrâld yntrodusearre yn lannen lykas it Feriene Keninkryk, Ierlân, Frankryk, Dútslan, Poalen, Denemark en de Feriene Steaten foar. Yn Nederlân is de soarte tige seldsum.

It sikahart is lytser as it reahart en hat in kompakte bou. Winterdeis is it hier donkergriis oant swart, wylst simmerdeis it hier kastanjebrún is mei opfallende wite stippen. De spegel, it wite plak op it efterein om 'e sturt, is mei donker hier omrâne. It sikahart hat in relatyf lyts gewei en meastentiids maksimaal acht punten oan 'e stange. De skofthichte sit tusken de 70 en 110 sintimeter, ôfhinklik fan 'e ûndersoarte.

Fersprieding en ûndersoarten

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It natuerlike ferspriedingsgebiet beslacht it easten fan Aazje, wêrûnder Japan, Taiwan, dielen fan Sina, Koreä en it easten fan Ruslân. Troch de grutte fan it gebiet binne der ferskate ûndersoarten ûntstien:

UndersoarteWittenskiplike nammeFersprieding / opmerkingen
Japan
Kyūshū-sikahart Cervus nippon nippon Súd-Japan (Kyūshū en Shikoku); de type-ûndersoarte.
Hokkaido-sikahart Cervus nippon yesoensis De grutste Japanske fariant; komt foar op Hokkaido.
Honshu-sikahart Cervus nippon centralis De meast foarkommende ûndersoarte op it haadeilân Honshu.
Yakushima-sikahart Cervus nippon yakushimae Endemysk op it eilân Yakushima; lytse bou.
Mageshima-sikahart Cervus nippon mageshimae Isolearre populaasje op it eilân Mageshima.
Kerama-sikahart Cervus nippon keramae Op 'e Kerama-eilannen
Tsushima-sikahart Cervus nippon pulchellus Eilân Tsushima; nau besibbe oan fêstelânpopulaasjes.
East-Aazje (fêstelân en oare eilannen)
Mantsjoerijsk sikahart Cervus nippon mantchuricus Ruslân, mooglik útstoarn yn Sina en Koreä.
Dybowski-sikahart Cervus nippon hortulorum East-Ruslân; de grutste fan alle ûndersoarten.
Formosa-sikahart Cervus nippon taiouanus Endemysk yn Taiwan; yn it wyld útstoarn yn 1969, nei weryntroduksje no tanimmend
Fjetnameesk sikahart Cervus nippon pseudaxis Noard-Fjetnam; folslein útstoarn yn it wyld, plannen foar weryntroduksje yn tarieding
Súdsineesk sikahart Cervus nippon kopschi Súd- en East-Sina; bedrige troch habitatferlies.
Sichuansikahart Cervus nippon sichuanicus West-Sina (Sichuan en Gansu).
† Shanxi-sikahart Cervus nippon grassianus Provinsje Shanxi, Sina, mooglik útstoarn
† Noardsineesk sikahart Cervus nippon mandarinus Utstoarn; eartiids yn Noard-Sina, nei alle gedachten yn it wyld útstoarn
† Luzon-sikahert Cervus nippon soloensis Filipinen (Luzon); allinnich bekend as fossyl.

Bûten it natuerlike gebiet is de soarte yn 'e 19e iuw yntrodusearre yn Europa foar de jacht en yn harteparken. Sûnt dy tiid hawwe ûntsnapte dieren wylde populaasjes foarme yn ûnder oaren it Feriene Keninkryk, Ierlân, Frankryk en Nederlân.

Sikaherten passe harren maklik oan en libje yn ferskate habitats fan ticht bosk oant sompen en gerslannen. It binne herbivoaren dy’t in breed skala oan planten ite, lykas gers, blêden, twigen en sels beambast. Se binne lûdroftich. Yn 'e brûnstiid (septimber oant novimber) litte de mantsjes in heech fluitsjend lûd hearre om wyfkes te lokjen en oare mantsjes ôf te skrikken. De wyfkes smite nei in draachtiid fan goed sân moannen meastentiids ien keal yn 'e maitiid.

Status, bedriging en beskerming

[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de soarte as net bedrige (Least Concern) klassifisearre, foaral fanwegen de grutte populaasjes yn Japan. Guon Sineeske ûndersoarten binne lykwols seldsum of sels útstoarn yn it wyld.

Yn Europa wurdt it sikahart faak as in bedriging sjoen foar it lânseigen reahart. De beide soarten kinne nammentlik krúse (hybridisearje), itjinge liedt ta genetyske fersmoarging fan 'e reahartpopulaasje. Dêrom jilde der yn lannen lykas Nederlân strange regels om de fersprieding fan it sikahert op te kearen.

Boarnen, noaten en/as referinsjes: