Sebrapuzel
De Sebrapuzel is in bekende logyske puzel, dy't bygelyks oplost wurde kin mei in logigram. Der binne in protte ferzjes fan 'e puzel.
De puzel wurdt faaks de 'puzel fan Einstein' of it 'riedsel fan Einstein' neamd, om't der sein wurdt dat it útfûn is troch Albert Einstein op jonge leeftyd, en it wurdt soms taskreaun oan Lewis Carroll. Der is lykwols gjin bewiis foar it auteurskip fan Einstein of Carroll, en de ferzje yn Life International omfettet sigarettemerknammen, lykas Kool, dy't net bestienen yn Carroll syn libben of yn 'e jeugd fan Einstein.
Der wurdt wol sein dat mar in pear persint fan de befolking de puzel oplosse kin. De Sebrapuzzel wurdt wol brûkt as prestaasjemjitting fan kompjûteralgoritmes foar it oplossen fan 'constraint satisfaction'-problemen.
Beskriuwing
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Dit is in oersetting fan de ferzje fan de puzel dy't yn 1962 yn Life International ferskynde:
- 1. De Ingelsman wennet yn it reade hûs.
- 2. De Spanjert hat in hûn.
- 3. Kofje wurdt der dronken yn it griene hûs.
- 4. De Deen drinkt tee.
- 5. It griene hûs stiet fuort rjochts fan it wite hûs.
- 6. De smoker fan Camel-sigaretten hâldt kninen as hûsdier.
- 7. De sigaretten fan it merk Mall Mall wurde yn it giele hûs opsmookt.
- 8. Molke wurdt yn it middelste hûs dronken.
- 9. De Noar wennet yn it earste hûs.
- 10. De man dy’t Chesterfields smookt, wennet njonken de man mei de foks.
- 11. It merk Pall Mall wurd smookt yn it hûs njonken it hûs fan de hynstefokker.
- 12. De Lucky-Strike smoker drinkt leafst poeiermolke.
- 13. De Dútser smookt sigaretten fan it merk Peter Stuyvesant.
- 14. De Noar wenet njonken it blauwe hûs.
No, wa drinkt wetter? En wa hat de sebra as húsdier?
Foar de dúdlikheid:
- Der steane fiif huzen neistinoar, elk yn in oare kleur skildere.
- Yn elk hûs wennet in persoan fan in oare nasjonaliteit.
- Elk fan de fiif persoanen hâldt fan in seker drankje, smookt in bepaald sigarettemerk, en hat in bepaald hûsdier. Nimmen hat itselde hûsdier, itselde drankje of itselde sigarettemerk as in oar persoan.
- Noch ien ding: "rjocht" yn oanwizing 6 betsjut rjocht foar jo.
- De fraach is: Wa drinkt wetter en wa hat in fret as hûsdier?
Oplossing
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Der fanút geand dat ien persoan wetter drinkt en ien de eigner fan 'e sebra is, is it net allinne mooglik de twa fragen te beäntwurdzjen fan, mar ek de folsleine oplossing út te finen fan wa't wêr wennet, yn hokker kleur hûs, hokker hûsdier, wat elts drinkt en hokker sigarettemerk se smoke. Troch oanwizings mei elkoar te evaluearjen is it mooglik stap foar stap konklúzjes te lûken dy't liede ta de unike oplossing. Bygelyks, yn oanwizing 10 stiet dat de Noar yn it earste hûs wennet, en út oanwizing 15 folget dat it twadde hûs blau wêze moat. Sa kin it hûs fan de Noar net blau wêze, noch read, omdat dêr de Ingelsman wennet (oanwizing 2), noch grien of wyt, om't se njonken inoar lizze (oanwizing 6). It hûs moat dus giel wêze, dat betsjut ek dat de Noar Kool-sigaretten smookt (oanwizing 8).
Tink derom dat oanwizing 10 it "earste" hûs neamt, sûnder te ferdúdlikjen oft it hûs op 'e lofts of fier rjochts is as jo der foar steane. It kiezen fan beide kanten as it earste hûs hat lykwols gjin ynfloed op de antwurden op de twa fragen, wa drinkt wetter en wa hat de sebra.
De puzel kin oplost wurde mei help fan it folgjende logigram diagram. As foarbyld binne de folgjende stappen al opnommen yn it logyske diagram:
- Neffens oanwizing 2 moat de Ingelsman yn it reade hûs wenje. Wêr't Ingelsman en read inoar moetsje kin setten wurde yn
. - De Ingelsman wennet dus net yn in oare kleur hûs en de oare minsken net yn it reade hûs. Dus op de oare plakken yn dy rige en kolom sette wy in
. - Neffens oanwizing 3 hat de Spanjert in hûn. Krekt as yn oanwizing 2 krije wy ien en acht kear .
- No kinne wy dizze gegevens kombinearje: Om't de hûn it hûsdier fan 'e Spanjert is en de Ingelsman yn it reade hûs wennet, wennet de hûn net yn it reade hûs. Dit soarget foar in oare .
De oplossing wurdt ûnderoan ynfolle (selektearje de tekst om it sichtber te meitsjen).
Oplossing
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]| Kleur | Nasjonaliteit | Hûsdier | Drank | Sigaretten | |||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
blau |
giel |
grien |
read |
wyt |
Ingelsman |
Japanner |
Noar |
Oekraïner |
Spanjert |
hûn |
hynder |
slakken |
foks |
sebra |
kofje |
molke |
sinesappelsop |
tee |
wetter |
Chesterfield |
Kool |
Lucky Strike |
Old Gold |
Parliament | |||||||||
Hûs | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1e (links) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2e | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3e (midden) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4e | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| 5e (rjochts) | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Sigaretten | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Chesterfield | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kool | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lucky Strike | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Old Gold | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Parliament | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Drank | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| kofje | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| molke | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| sinesappelsop | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| tee | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| wetter | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Hûsdier | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| hûn |  | | | | |  | |||||||||||||||||||||||||||
| hynder | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| slakken | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| foks | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| sebra | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
Nasjonaliteit | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ingelsman | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||
| Japanner | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Noar | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oekraïner | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Spanjert | | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hûs | Kleur | Nasjonaliteit | Hûsdier | Drank | Sigaretten | ||||||||||||||||||||||||||||
| 1e (links) | giel | Noor | foks | wetter | Kool | ||||||||||||||||||||||||||||
| 2e | blau | Oekraïner | hynder | tee | Chesterfield | ||||||||||||||||||||||||||||
| 3e (midden) | read | Ingelsman | slakken | molke | Old Gold | ||||||||||||||||||||||||||||
| 4e | wyt | Spanjaard | hûn | sinesappelsop | Lucky Strike | ||||||||||||||||||||||||||||
| 5e (rjochts) | grien | Japanner | sebra | kofje | Parliament | ||||||||||||||||||||||||||||
Oare ferzjes
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Oare ferzjes fan 'e puzel hawwe ferskate ferskillen mei dy yn Life International, lykas ferskate kleuren, nasjonaliteiten, sigarettemerken, drankjes en húsdieren, of de oanwizings binne yn in oare folchoarder. Dizze feroarje de logika fan 'e puzel net. Guon ferzjes fan 'e puzel hawwe 'Wa hat de fisk?' as ôfslutende fraach.
Guon ferzjes fan 'e puzel jouwe oan dat it griene hûs links fan it wite hûs is, yn stee fan rjochts. De beide huzen, mei al har eigenskippen, wikselje dêrom fan plak, wat de puzel makliker op te lossen makket.