Reuzemoä's
| Reuzemoä's | ||
 | ||
| Taksonomy | ||
| ryk: | dieren (Animalia) | |
| stamme: | rêchstringdieren (Chordata) | |
| klasse: | fûgels (Aves) | |
| skift: | † moä's (Dinornithiformes) | |
| famylje: | † reuzemoäfûgels (Dinornithidae) | |
| skaai: | † reuzemoä's (Dinornis) | |
| Owen, 1843 | ||
De reuzemoä's (Dinornis) foarmje in útstoarn skaai fan tige grutte fûgels dy't net fleane koene. Se hearden ta it skift fan 'e moä's (Dinornithiformes). It skaai wie endemysk foar Nij-Seelân en bestie út de grutste moäsoarten dy't ea libbe hawwe.
Der binne yn dit skaai twa aparte soarten bekend:
- De Noardereilânreuzemoä (Dinornis novaezealandiae), dy't lânseigen wie op it Noardereilân.
- De Sudereilânreuzemoä (Dinornis robustus), dy't foarkaam op it Sûdereilân en de omlizzende eilannen.
Beskriuwing en anatomy
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
De reuzemoä's wiene de heechste fûgels dy't ea op 'e ierde rûn hawwe. In folwoeksen wyfke fan 'e Sudereilânreuzemoä koe mei in útstrekte nekke in hichte fan wol 3,6 meter helje, wylst it wyfke fan 'e Noardereilânreuzemoä oant de 3 meter heech waard. It skaai hie yn ferliking mei oare moäfamyljes opfallend lange en slanke bonken.
Ekstreem opfallend yn dit skaai wie de omkearde seksuële dimorfy: wyfkes wiene folle grutter en woegen soms hast it dûbele fan 'e mantsjes. De reuzemoä's hiene in massyf liif, mar yn ferhâlding in lytse kop mei in brede, robúste snaffel. Se wiene folslein wjukleas en oars as by oare rinfûgels hiene se sels gjin redusearre wjukken.
Ekology en habitat
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De reuzemoä's spilen in wichtige ekologyske rol dy't op oare kontininten troch grutte, weidzjende lânsûchdieren ynnommen wurde. Harren habitat bestie foaral út leechlân, gerslannen, strûkgebieten en tichte bosken.
Troch harren snaffelfoarm en sterke nekkespieren wiene se útsoarte oanpast om rûge fegetaasje, lykas stive tûken fan beammen te skuorren. De fûgels rûnen stadich en foarsichtich en trapen yn 'e rin fan 'e tûzenen jierren brede, fêste paden troch it Nij-Seelânske lânskip.
Utstjerren
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]It skaai hat oant de komst fan 'e minske hûnderttûzenen jierren sûnder in soad natuerlike fijannen libbe. De twa soarten fan it skaai binne yn 'e 15e iuw yn in lytse twahûndert jier nei de kolonisaasje fan Nij-Seelân troch de Maory, folslein útroege troch yntinsive oerbejaging.
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
