Reiddompen

Reiddompen
Botaurus stellaris
Taksonomy
ryk:	dieren (Animalia)
stamme:	rêchstringdieren (Chordata)
klasse:	fûgels (Aves)
boppeskift:	nije fûgels (Neoaves)
skift:	pilekaaneftigen (Pelecaniformes)
famylje:	reagerfûgels (Ardeidae)
skaai	reiddompen (Botaurus)
Stephens, 1819

Reiddompen (Botaurus) foarmje in fûgelskaai út 'e famylje reagerfûgels (Ardeidae). De measte soarten yn it skaai binne skruten en wurde faker heard as sjoen. De rop fan 'e fûgel is in djip "hûmp'-lûd dat tige fier draacht en meastentiid yn 'e maitiid yn 'e moarntiid of by it skimerjen te hearren is.

De measte gruttere soarten ha gielbrune kamûflaazjekleuren, mar guon soarten yn bygelyks tropyske gebieten binne donkerder. Se libje in soad yn it reid en by fersteuring kinne se har hast ûnsichtber meitsje troch mei de snaffel rjocht omheech te stean en bytiden weaget de fûgel sels mei it reid mei, sadat se net opmurken wurde.

De soarten komme yn 'e regel yn wiete gebieten foar. Dat kinne sompen wêze en yn 'e tropen ek mangroves, ûnderstrûpt lân of rysfjilden, mar altiten mei in soad begroeiïng. De fûgel jaget op fisk, kikkerts, wringeleazen, wetterynsekten, lytse sûchdieren of jonge fûgels.

Oarspronklik hearden allinne de grutte reiddompen by Botaurus. Sûnt de lêste taksonomyske feroaring binne de lytse woffers (earst Ixobrychus) no opnommen yn it skaai Botaurus. Dy feroaring is basearre op genetyske stúdzjes, dy't útwize dat de lytse woffers net monofilitysk binne sûnder yn Botaurus opnommen te wurden.

De tradisjoneel grutte reiddompen binne:

• Botaurus stellaris – Europeeske reiddomp
• Botaurus poiciloptilus – Australyske reiddomp
• Botaurus lentiginosus – Noardamerikaanske reiddomp
• Botaurus pinnatus – Súdamerikaanske reiddomp

De yn 2024 nei it skaai ferhûze Ixobrychus-soarten binne:

• Botaurus involucris – Streke woffer
• Botaurus exilis – Amerikaanske woffer (Least Bittern)
• Botaurus minutus – Lytse reiddomp / woffer
• Botaurus flavicollis – Swarte-/black bittern
• Botaurus sinensis – Sineeske woffer
• Botaurus eurhythmus – Mantsjoerryske woffer
• Botaurus cinnamomeus – Kanielwoffer
• Botaurus sturmii – Afrikaanske woffer
• Botaurus novaezelandiae– Nijseelânske woffer / útstoarn

Soarten

Der binne noch 13 besteande soarten yn it skaai.

Ofbyld	Fryske namme	Wittenskiplike namme	Fersprieding	Status/Trend
	reiddomp	Botaurus stellaris	Europa, dielen fan Afrika, Aazje	net bedrige/stabyl
	Australyske reiddomp	Botaurus poiciloptilus	Austraalje, Nij-Seelân	kwetsber/ôfnimmend
	Noardamerikaanske reiddomp	Botaurus lentiginosus	Noard-Amearika, Midden-Amearika	net bedrige/ôfnimmend
	Súdamerikaanske reiddomp	Botaurus pinnatus	Midden-Amearika, Súd-Amearika	net bedrige/stabyl
	Streke woffer	Botaurus involucris	Súd-Amearika	net bedrige/stabyl
	Amerikaanske woffer	Botaurus exilis	Noard-Amearika, Midden-Amearika, Kariben, Súd-Amearika	net bedrige/tanimmend
	lytse reiddomp (ek: woffer)	Botaurus minutus	Europa, Subsaharaansk Afrika, Aazje	net bedrige/ôfnimmend
	swartrêchwoffer	Botaurus dubius	Austraalje, Nij-Guineä, Yndoneezje	net bedrige/tanimmend
	Sineeske woffer	Botaurus sinensis	Eastlik Aazje, Súdeast-Aazje	net bedrige/ûnbekend
	Mantsjoerijske woffer	Botaurus eurhythmus	Eastlik Aazje	hast bedrige/ôfnimmend
	kanielwoffer	Botaurus cinnamomeus	Súd-Aazje, Súdeast-Aazje	net bedrige/ûnbekend
	Afrikaanske woffer (ek: dwerchreager)	Botaurus sturmii	Subsaharaansk Afrika	net bedrige/ûnbekend
	swarte reiddomp	Botaurus flavicollis (ek: Dupetor flavicollis)	Súd-Aazje, Súdeast-Aazje	net bedrige/ûnbekend

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Botaurus fan Wikimedia Commons.