Readbrune kolibry
| Readbrune kolibry | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) Mantsje .jpg) Wyfke | ||||||||||||
| taksonomy | ||||||||||||
| ||||||||||||
| soarte | ||||||||||||
| Selasphorus rufus | ||||||||||||
| Gmelin, 1788 | ||||||||||||
| IUCN-status: hast bedrige | ||||||||||||
| ferspriedingsgebiet | ||||||||||||
 |
De readbrune kolibry (Selasphorus rufus) is in fûgel út 'e famylje kolibrys (Trochilidae). De soarte stiet bekend om syn grutte ôfstannen dy't er trekt en syn fûle, agressive gedrach by syn foerplakken.
Etymology
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De wittenskiplike namme hat de folgjende betsjutting: Selasphorus komt út it Gryksk (selas = ljocht, glâns en phoros = drager), wat "ljochtdragend" betsjut. De spesifike namme rufus komt fan it Latyn en betsjut readbrún. De Fryske namme is in streekrjochte oersetting fan 'e Latynske soartenamme en ferwiist nei de dominante kleur fan it mantsje.
Ferskining
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
De readbrune kolibry is likernôch 7 oant 9 sintimeter lang. It mantsje is maklik te werkennen oan syn hast folslein readbrune rêch, flanken en sturt en in glânzgjende oranjereade kiel. It komt ek út en troch foar dat mantsjes wat grien op 'e rêch ha, wat it dreech makket om se te ûnderskieden fan 'e nau besibbe Allenkolibry. It wyfke hat in griene rêch mei skier readbrune flanken en lytse streekjes oer de kiel, faak mei in pear oranje fearkes op it midden fan it boarst.
Fersprieding en systematyk
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Dizze kolibry is ien fan 'e meast noardlik briedende kolibrysoarten; se briede fan it noardwesten fan 'e Feriene Steaten oant yn it suden fan Alaska. It binne trekfûgels dy't oerwinterje yn Meksiko. De trektocht, dy't faak tûzenen kilometers beslacht, folget yn 'e maitiid de kustline en yn de neisimmer de Rocky Mountains. De soarte wurdt as monotypysk beskôge.
Ekology
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De readbrune kolibry is bekend om syn agressiviteit; mantsjes ferdigenje blommetunen en foerbakken fûl tsjin oare kolibrys, sels tsjin soarten dy't folle grutter binne. Se ite nektar en lytse ynsekten. Om de lange migraasje út te hâlden, kinne se harren gewicht yn koarte tiid hast ferdûbelje troch fet op te slaan.
Status en bedrigingen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Op 'e Reade list fan 'e IUCN hat de readbrune kolibry sûnt 2018 de status hast bedrige (Near Threatened). Ut gegevens fan BirdLife en Partners in Flight docht bliken dat de populaasje sûnt 1970 mei 65% ôfnommen is. De wichtichste bedrigingen binne habitatferlies yn sawol de bried- as oerwinteringsgebieden en de gefolgen fan klimaatferoaring, itjinge in fersteuring feroarsaket yn 'e bloei fan blommen oan 'e trekrûtes.
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
