Springe nei ynhâld

Readbrilamazône

Ut Wikipedy
Readbrilamazône
taksonomy
rykdieren (Animalia)
stammerêchstringdieren (Chordata)
klassefûgels (Aves)
skiftpappegaai-eftigen (Psittaciformes)
famyljePappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae)
skaaiAmazônepappegaaien (Amazona)
soarte
Amazona pretrei
Temminck, 1830
IUCN-status: kwetsber
ferspriedingsgebiet

De readbrilamazône (Amazona pretrei) is in pappegaai-eftige út de famylje fan 'e pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). De wittenskiplike namme fan 'e soarte waard foar it earst yn 1830 troch de Nederlânske biolooch Coenraad Jacob Temminck publisearre.

Kop fan 'e readbrilamazône.

De readbrilamazône wurdt likernôch 32 sm lang. De fûgel is foar it grutste part grien, mar falt op troch de felreade kleur op 'e foarholle, team en om 'e eagen hinne (de "bril"). De wjukken binne foar in part grien, mar de wjukbocht en de primêre dekfearren binne read, wylst de einen fan 'e slachpinnen swart oant donkerblau binne. De snaffel is hoarnkleurich, de poaten binne griisgiel, de eachring is wyt en de iris is oranje. It ferskil tusken de skaaien is mar lyts: it mantsje hat meastentiids mear read op 'e wjukken as it wyfke. By jonge fûgels is it read op 'e kop minder oanwêzich.

De soarte komt benammen foar yn it suden fan Brazylje, yn 'e steat Rio Grande do Sul, en yn dielen fan súdeastlik Paraguay en it uterste noardeasten fan Argentynje. It habitat fan 'e readbrilamazône is nau ferbûn mei de bosken fan 'e Brazyljaanske din (Araucaria angustifolia). Se libje yn 'e subtropyske en tropyske bosken, savannes en sompige gebieten op hichten tusken de 300 en 1.000 meter.

Fleanende readbrilamazône.

De readbrilamazône is in spesjalist as it om iten giet. It dieet fan 'e soarte bestiet foar in hiel grut part (soms wol 90%) út it sied fan 'e Brazyljaanske dinnebeam. Om't dizze beammen op ferskillende tiden sied jouwe, lûke de fûgels yn grutte groepen troch it ferspriedingsgebiet om it oanbod fan iten te folgjen. Dêrnjonken ite se ek fruchten en sied fan oare beamsoarten, lykas de Podocarpus.

De readbrilamazône wurdt troch de IUCN klassifisearre as kwetsber (VU). Troch de kap fan 'e spesifike dinnebosken sûnt de jierren 1970 hat der yn it ferline in foarse tebekgong west en de populaasje hat him foar in part wersteld. Takomstige bedrigingen binne de yllegale fûgelhannel en de fûgel bliuwt ôfhinklik fan it behâld fan syn leefgebiet.

Yn 'e avikultuer is de readbrilamazône seldsum fergelike mei guon oare amazônesoarten. Se steane bekend as rêstige en yntelliginte fûgels, mar se binne lestich te hâlden fanwegen harren spesifike dieet en de strange ynternasjonale wetjouwing (CITES I) dy't de hannel regulearret. Foar it fokken binne grutte fûgelhokken en spesjale nêstkasten nedich, dy't lykje op 'e natuerlike holtes fan 'e beammen.

Boarnen, noaten en/as referinsjes: