Nijseelânske ielgoes
| Nijseelânske ielgoes | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| taksonomy | ||||||||||||
| ||||||||||||
| soarte | ||||||||||||
| Phalacrocorax punctatus | ||||||||||||
| Sparrman, 1788 | ||||||||||||
| IUCN-status: | ||||||||||||
De Nijseelânske ielgoes of spikkelige ielgoes (Phalacrocorax punctatus) is in fûgel út de famylje fan 'e ielguozzen (Phalacrocoracidae) binnen it skift fan 'e ginteftigen (Suliformes). De soarte komt allinnich foar yn Nij-Seelân.
Skaaimerken
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De Nijseelânske ielgoes is in frij grutte ielgoes fan likernôch 69 sm lang en hat in opfallend uterlik. Yn it briedkleed binne de kop en hals foar it meastepart griis en swart mei yn it sinneljocht in griene glâns. In dúdlike wite streek rint fan it each ôf by de sydkant fan de hals del. Op 'e kop hat de fûgel in dûbele túf.

De boppekant is grienich griis. De fearren hawwe swarte puntsjes op 'e úteinen, wat de fûgel dêr in spikkelich uterlik jout. De ûnderkant is ljochtgriis, wylst de fearren op 'e flanken en de poaten donkere oant swarte plakken foarmje. De keale hûd tusken it each en de snaffel wurdt foar de briedtiid grienblau. De poaten binne oranje.
Bûten de briedtiid ferdwine de túfkes en de wite streek by de kop en hals.
De nau besibbe Chathamielgoes (Phalacrocorax featherstoni), dy't op 'e Chathameilannen foarkomt, mist de wite streek oan 'e sydkant fan 'e kop en hals.
Fersprieding en systematyk
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De Nijseelânske ielgoes is endemysk foar Nij-Seelân. De soarte wurdt troch guon boarnen as monotypysk beskôge, wylst oaren twa ûndersoarten ûnderskiede:
- Phalacrocorax punctatus punctatus – komt foar op it Noardereilân en it Sudereilân;
- Phalacrocorax punctatus oliveri – komt foar op Stewarteilân en oan 'e oangrinzgjende westkust fan it Sudereilân.
De Pitcairnielgoes (Phalacrocorax featherstoni) waard earder as in ûndersoarte fan 'e Nijseelânske ielgoes beskôge. De beide soarten foarmje tegearre in sustergroep fan oare grutte ielguozzen út 'e omkriten, lykas de bûnte ielgoes (Phalacrocorax varius) en de swartmaskerielgoes (Phalacrocorax fuscescens).
Sibskip fan 'e ielguozzen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De taksonomy fan 'e ielguozzen hat lange tiid in ûnderwerp fan diskusje west. Tradisjoneel waarden se yn it skift fan 'e pilekaanfûgels (Pelecaniformes) yndield, mar se waarden ek wol by de eiberteftigen (Ciconiiformes) yndield. Ut molekulêr en morfologysk ûndersyk hat lykwols bliken dien dat de pilekaanfûgels as takson in parafyletyske groep foarmje. Dêrom binne de ielguozzen ferhûze nei it skift fan 'e ginteftigen (Suliformes), tegearre mei de fregatfûgels, ginten en slangehalsfûgels.
Hâlden en dragen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
De Nijseelânske ielgoes is folslein oan 'e see bûn en libbet it hiele jier troch yn groepen. De soarte briedt yn koloanjes. Op it Sudereilân falt de briedtiid benammen tusken septimber en novimber. Op it Noardereilân is de briedtiid langer, mei hichtepunten oan 'e ein fan augustus, yn desimber en yn maart.
Der is noch net folle bekend oer it iten fan 'e grienmaskerielgoes. It liket benammen te bestean út fisk, kreefteftigen en wringeleaze dieren.
Status
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De Nijseelânske ielgoes hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje. De populaasjetrend is net bekend en de Ynternasjonale Uny foar Natuerbeskerming (IUCN) klassifisearret de soarte dêrom as net bedrige (Least Concern, LC).
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
