Lytse Yndyske trap
| lytse Yndyske trap | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| taksonomy | ||||||||||||
| ||||||||||||
| soarte | ||||||||||||
| Sypheotides indicus | ||||||||||||
| Gmelin, 1789 | ||||||||||||
IUCN-status: 
| ||||||||||||
| ferspriedingsgebiet | ||||||||||||
 Plakken dêr't de fûgel waarnommen is (ynklusyf histoaryske meldingen). |
De lytse Yndyske trap (Sypheotides indicus), is de lytste soarte út 'e famylje fan 'e trapfûgels (Otididae) en de iennige soarte yn it skaai Sypheotides. De soarte is endemysk op it Yndyske subkontinint, dêr’t er foarkomt yn hege gerslannen. Hy is benammen bekend om de hege sprongen dy't de mantsjes by de balts meitsje.
Skaaimerken
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]In mantsje yn it briedkleed hat in swarte kop, hals en ûnderkant, mar in wite kiel. Efter de earstreek groeie oan beide kanten trije likernôch 10 sm lange lintfoarmige fearren, dy't nei efteren bûgje en einigje yn in spatelfoarmige punt. De rêch en skouderfearren binne wyt mei V-foarmige tekeningen en de wjukdekfearren binne wyt. Nei de peartiid hâldt it mantsje gauris wat wyt yn 'e wjukken.
It wyfke is wat grutter en hat, lykas it mantsje bûten de peartiid, in gielbrún fearrekleed mei swarte streken en donkerdere tekeningen op 'e kop en hals. De poaten binne bleekgiel en de iris is giel.
Jonge fûgels hawwe in dúdlike U-foarmige tekening op 'e hals tichteby de kiel.
De iennige soarte dy't op 'e lytse Yndyske trap liket is de burdtrap (Houbaropsis bengalensis), mar dy is grutter en mist de wite kiel, de wite halsbân en de lange kopfearren.
Fersprieding en leefgebiet
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De soarte komt simmerdeis benammen foar yn it noardwestlike en sintrale part fan Yndia, mar is winterdeis breder oer Yndia ferspraat. De soarte is tige bedrige en is yn guon dielen fan it oarspronklike ferspriedingsgebiet, lykas Pakistan, ferdwûn. Hjoed-de-dei briedt er benammen yn Radjastan, Gujarat, Madhya Pradesh, guon gebieten yn súdlik Nepal en parten fan Andhra Pradesh.
It liket der op dat de fûgels neffens de reinfal migrearje, sadat harren oanwêzigens op beskate plakken tige wikseljend wêze kin. It foarkarshabitat bestiet út gerslannen, mar de soarte wurdt ek wol op katoenfjilden oantroffen.
Gedrach en ekology
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
Dizze trappen wurde meast allinnich of yn pearen sjoen yn ticht gerslân of somtiden op lânboufjilden. Lânseigen jagers skeaten de mantsjes eartiids faak yn 'e peartiid, omdat se troch harren pronkgedrach maklik te sjen wiene.
Se fleane flugger as oare trappen en jouwe yn 'e flecht wat de yndruk fan in ein.
Taksonomy en systematyk
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Yn 1782 beskreau de Ingelske yllustrator John Frederick Miller in wyfke ûnder de namme Otis indica. De Frânske natuerûndersiker René Lesson stelde yn 1839 it skaai Sypheotides yn. De soarte is monotypysk; der wurde gjin ûndersoarten erkend.
De lytse Yndyske trap en de burdtrap waarden tradisjoneel floricans neamd. Der wurdt wol tocht dat dat wurd fan Nederlânske oarsprong is. Earder waard ek de burdtrap yn Sypheotides pleatst. Troch ferskillen yn ûnder oare de lingte fan 'e poat en it oan it seizoen bûne fearrekleed fan it mantsje is it aparte skaai beholden, hoewol't beide skaaien evolúsjonêr tichte byinoar steane.
Hâlden en dragen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De lytse Yndyske trap fret in grut ferskaat oan lytse wringedieren en wringeleazen, lykas wjirms, tûzenpoaten, hagedissen, kikkerts, gaanders, fleanende mychammels en rûpen. Ek sied, jonge plantsjes, krûden en beien wurde iten. De fûgels foerazjearje meastentiids ier yn 'e moarn of op jûntiid, útsein koart nei migraasje as se de hiele dei aktyf wêze kinne.
De briedtiid hinget gear mei it begjin fan 'e súdwestlike moesson: yn noardlik Yndia falt dy benammen yn septimber–oktober, en yn parten fan súdlik Yndia yn april–maaie.
Yn 'e peartiid springe de mantsjes ynienen heech út it gers op, ûnder it meitsjen fan in nuver krassend lûd. Se fladderje mei de wjukken en falle werom mei heal iepen wjukken. Op it heechste punt fan 'e sprong wurdt de hals nei efteren bûge en wurde de poaten ynlutsen. Sokke sprongen wurde om 'e pear minuten werhelle, benammen yn 'e iere moarn en lette jûn.
It baltssysteem bestiet út it ferdigenjen fan in territoarium fan sa'n 1–2 hektare troch it mantsje. De mantsjes brûke gauris deselde pronkplakken en dat hat yn it ferline laat ta sterke efterútgong fan 'e populaasje.
It nêst is in ûndjippe yn 'e grûn útskrabbe kûle, meast yn ticht gers. Der wurde 3–4 aaien lein. Allinne it wyfke briedt de aaien út en fersoarget de piken. De brieddoer duorret likernôch 21 dagen.
Status en bedriging
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De wichtichste bedrigingen binne jacht en efterútgong fan it leefgebiet. De wrâldpopulaasje is tige lyts en wurdt op likernôch 750 fûgels rûsd. Boppedat nimme de oantallen fierder ôf. De IUCN klassifisearret de soarte dêrfandinne as krityk bedrige op 'e Reade List.
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
