Lyts-Poalen (woiwodskip)

Woiwodskip Lyts-Poalen Województwo małopolskie
Woiwodskip fan Poalen
Lokaasje Lyts-Poalen yn Poalen
Symboalen
Flagge Wapen
Algemien
Lân	Poalen
Haadstêd	Kraków (Krakau)
Grutste stêd	Kraków (Krakau)
Powiats	3 stedsdistrikten 19 plattelânsdistrikten
Gminas	182
Befolking
Ynwennertal	3.429.632 (01.01.2024)
Befolkingsticht.	226 ynw./km²
Geografy
Oerflak	15.183 km²
Heechste punt	158 m - 2.499 m (Rysy)
Oar
ISO 3166-2	PL-12
Kenteken	K
Tiidsône	MET (UTC+1)
Offisjele webside
malopolska.pl
Lokaasje
Bestjoerlike yndieling fan Lyts-Poalen

Lyts-Poalen (Poalsk: Województwo małopolskie) is in woiwodskip yn it suden fan Poalen. It waard op 1 jannewaris 1999 stifte en omfiemet it hert fan 'e histoaryske regio mei deselde namme. De haadstêd is Krakau, de eardere keninklike residinsje fan Poalen.

De regio is ferneamd om syn kulturele rykdom, mei ferskate UNESCO-wrâlderfgoedlokaasjes, lykas de âlde binnenstêd fan Krakau en de sâltmyn fan Wieliczka. Yn it suden wurdt de regio begrinzge troch de Karpaten, mei de Hege Tatra as it heechste punt fan it lân.

Skiednis

Lyts-Poalen hat altiten it kulturele en politike sintrum fan 'e Poalske steat west. Oars as it noarden en westen fan Poalen, hat dit gebiet gjin Prusyske skiednis. Under de Poalske Dielingen kaam Lyts-Poalen lykwols ûnder de Eastenrykske kroan te fallen as ûnderdiel fan it keninkryk Galysje.

Dêrom binne yn dit gebiet ek histoaryske Dútske nammen, dy't faak datearje út de tiid fan it Eastenryksk bewâld. In soad fan dy nammen (lykas Krakau of Neumarkt) waarden iuwenlang brûkt troch de Eastenrykske burokrasy en de Dútsktalige minderheden yn 'e stêden.

Grutste stêden

Krakau is fierút de grutste en wichtichste stêd, mar ek Tarnów en Nowy Sącz binne wichtige regionale sintra.

Wapens	Stêd	Dútske namme	Ynwenners (01.01.2024)	Oerflak (km²)
	Kraków	Krakau	804.237	327
	Tarnów	Tarnau	104.521	72
	Nowy Sącz	Neu Sandez	81.302	57
	Oświęcim	Auschwitz	36.801	30
	Chrzanów	Chrzanau	35.431	38
	Olkusz	Olkusch	32.521	26
	Nowy Targ	Neumarkt	32.102	51
	Bochnia	Salzberg	29.431	30
	Gorlice	Gorlitz	26.541	23
	Zakopane	Zakopane	25.402	84

Bestjoerlike yndieling

It woiwodskip Lyts-Poalen is ûnderferdiend yn trije stedsdistrikten en 19 distrikten en 182 gemeenten. De histoaryske Dútske nammen wurde yn ûndersteande tabellen tusken heakken efter de Poalske namme neamd.

Stedspowiats (stedsdistrikten)

Dit binne stêden dy't sa grut binne dat se it bestjoer fan in distrikt folslein sels útfiere. Se binne dus net ôfhinklik fan in omlizzend distrikt.

Wapens	Stêd	Ynwenners (2024)	Oerflak (km²)
	Krakau (Krakau)	804.237	327
	Tarnów (Tarnau)	104.521	72
	Nowy Sącz (Neu Sandez)	81.302	57

Lânpowiats (plattelânsdistrikten)

Dit binne distrikten dy't besteane út meardere lytse stêden en plattelânsgemeenten (gminas). Hoewol't se faak ferneamd binne nei harren haadplak, omfiemje se in hiel omlizzend gebiet.

Wapens	Distrikt	Haadplak	Ynwenners (2024)	Oerflak (km²)
	Bochnia	Bochnia (Salzberg)	107.321	649
	Brzesko	Brzesko (Brzesko)	93.431	590
	Chrzanów	Chrzanów (Chrzanau)	121.021	371
	Dąbrowa	Dąbrowa Tarnowska	59.102	527
	Gorlice	Gorlice (Gorlitz)	106.321	967
	Krakau	Krakau (Krakau)	285.431	1.230
	Limanowa	Limanowa (Ilmenau)	132.541	952
	Miechów	Miechów	48.102	677
	Myślenice	Myślenice (Mischlenitz)	128.321	673
	Nowy Sącz	Nowy Sącz (Neu Sandez)	218.431	1.550
	Nowy Targ	Nowy Targ (Neumarkt)	193.124	1.475
	Olkusz	Olkusz (Olkusch)	110.102	622
	Oświęcim	Oświęcim (Auschwitz)	151.431	406
	Proszowice	Proszowice	43.021	415
	Sucha Beskidzka	Sucha Beskidzka	83.541	686
	Tarnów	Tarnów (Tarnau)	202.321	1.413
	Tatra	Zakopane	67.431	472
	Wadowice	Wadowice (Wadowitz)	161.021	646
	Wieliczka	Wieliczka (Groß Salze)	132.541	428

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Lesser Poland Voivodeship fan Wikimedia Commons.