Jalisco

Jalisco
Steat fan Meksiko
Symboalen
Bestjoer
lân	Meksiko
haadplak	Guadalajara
grutste stêd	Guadalajara
gemeenten	125 gemeenten
Sifers
ynwenners	8.348.151 (2020)
oerflak (km²)	78.588 km²
befolkingstichtens	106,23 ynw./km²
hichte (maks.)	maks. 4.260 m
Oar
steat sûnt	16 juny 1823
ISO-koade	MX-JAL
tiidsône	UTC−6
simmertiid	Gjin
koördinaten	20°40′N 103°20′W
webside	jalisco.gob.mx
Kaart
It Teatro Degollado yn Guadalajara

Jalisco is in steat yn it westen fan Meksiko. De steat leit oan 'e Stille Oseaan en grinzget yn it noarden oan Nayarit, Zacatecas en Aguascalientes, yn it easten oan Guanajuato, yn it suden oan Michoacán en Colima en yn it westen oan 'e oseaan. Jalisco hat in oerflak fan 78.588 km² en telde 8.348.151 ynwenners by de folkstelling fan 2020. De haadstêd is de metropoal Guadalajara.

Skiednis

Foar de komst fan 'e Spanjerts waard it gebiet bewenne troch ferskate lânseigen folken, wêrûnder de Huichol (Wixárika) en de Purépecha. Yn 'e 16e iuw waard it gebiet troch Nuño de Guzmán oermastere en ûnderdiel fan it keninkryk Nueva Galicia (Nij Galysje). De stêd Guadalajara waard stifte yn 1542. Jalisco wie ien fan 'e earste gebieten dy't him op op 16 juny 1823 by de Meksikaanske federaasje joech.

Yn 'e 20e iuw wie de steat in wichtich sintrum fan 'e Cristero-oarloch, in religieus konflikt tusken tsjerke en steat.

Geografy

Mar fan Chapala.

It lânskip fan Jalisco hat in grut ferskaat en wurdt foar in wichtich diel troch de súdlike útrinners fan 'e Westlike Sierra Madre en de Transmeksikaanske Fulkaangurdle oerhearske. Yn it suden fan 'e regio leit de fulkaan Nevado de Colima, ien fan 'e heechste bergen fan Meksiko (de aktive fulkaan Colima leit krekt op 'e grins mei Colima). Ek leit de Mar fan Chapala, de grutste swietwettermar fan Meksiko, foar in grut part yn dizze steat. It klimaat fariëarret fan subtropysk yn 'e dellings oant mylder op 'e heechflakten en tropysk oan 'e kust.

Kultuer

Jalisco wurdt faak sjoen as it "hert fan Meksiko", om't in soad ferneamde Meksikaanske tradysjes hjir harren oarsprong hawwe:

Blauwe agave by Tequila.

• Mariachi: dizze tradisjonele muzyk komt oarspronklik út de regio Cocula.
• Tequila: de drank wurdt makke fan 'e blauwe agave, dy't benammen om de stêd Tequila hinne groeit.
• Charrería: de Meksikaanske rodéo, de nasjonale sport fan it lân.

Toerisme

Njonken de kulturele rykdom fan Guadalajara en de histoaryske plakken (lykas Tlaquepaque en Tonalá) is de kuststêd Puerto Vallarta ien fan 'e wichtichste toeristyske bestimmingen fan Meksiko. Ek de berchdoarpen yn 'e Sierra, lykas San Sebastián del Oeste, wurde in soad besocht troch toeristen.

Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Jalisco fan Wikimedia Commons.