Readskyldjakana

Readskyldjakana
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift wilstereftigen (Charadriiformes) famylje jakanafûgels (Jacanidae) skaai Amerikaanske jakana's (Jacana)
soarte
Jacana jacana
Gmelin, 1789
IUCN-status: bedrige
ferspriedingsgebiet
grien: ferspriedingsgebiet

De readskyldjakana (jacana jacana) is in fûgel út 'e famylje jakanafûgels. It is ien fan 'e twa soarten yn it skaai Amerikaanske jakana's (Jacana).

Ferskining

Fleanende fûgels.

De fûgel hat lange poaten mei tige lange teannen, dy't it de fûgel mooglik meitsje om oer driuwplanten te rinnen. Readskyldjakana's wurde 17 oant 23 sm lang en de rêch en de wjukdekfearren binne kastanjebrún, de rest fan it lichem is benammen swart. Yn 'e flecht binne grienichgiele wjukfearren sichtber. De snaffel is giel en op 'e foarholle is in read skyld mei by de snaffel hingjende reade hûdflappen. De poaten binne blaugriis.

Guon fan 'e ûndersoarten hawwe in oar fearrekleed, wêrby't de hypomelaena net kastanjebrún hat mar folslein swart is, wylst de scapularis swarte markearrings op 'e rêch en wite fearren oan 'e bûtenkant fan 'e hânpinnen hat.

Fersprieding

De fûgel wurdt yn twa groepen fan seis ûndersoarten ferdield:

De jacana jacana hypomelaena.

• J. j. hypomelaena - komt fan westlik en sintraal Panama oant noardlik Kolombia foar.
• jakana-groep
  • J. j. melanopygia - komt foar fan westlik Kolombia oant westlik Fenezuëla
  • J. j. jacana - komt foar fan súdeastlik Kolombia oant Guyana, Brazylje, Oerûguay en noardlik Argentynje
  • J. j. intermedia - komt foar yn noardlik en sintraal Fenezuëla
  • J. j. scapularis - komt foar yn leechlângebieten fan westlik Ekwador en noardwestlik Perû
  • J. j. peruviana - komt foar yn noardeastlik Perû (legere diel fan 'e Rio Ucayali) en oangrinzgjend noardwestlik Brazylje

Hâlden en dragen

Lykas de oare soarten yn 'e famylje fertoant de readskyldjakana polyandrysk briedgedrach: it mantsje briedt de aaien en it wyfke ferdigenet it nêst. In lechsel bestiet út fjouwer brune, swartmarkearre aaien. De fûgel yt ynsekten, oare ynvertebraten en sied, dy't er fan driuwende fegetaasje of fan it wetteroerflak siket.

Aaien	Jonge fûgel

Status

De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, dy't nei alle gedachten stabyl is. Op basis fan dy kritearia kategorisearret de IUCN de soarte as net bedrige (Least Concern, 2020). In rûzing fan 2016 giet út fan in wrâldpopulaasje fan 5.000.000 oant 50.000.000 folwoeksen fûgels.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 19 desimber 2025. Ebird, oproppen 19 desimber 2025. Avibase, oproppen 19 desimber 2025. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory readskyldjakana fan Wikimedia Commons.