Grifformearde tsjerke fan Gerkeskleaster-Strobos

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Grifformearde Tsjerke Gerkeskleaster-Strobos
Gerkeskleaster, grifformearde tsjerke.jpg
lokaasje
lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Frisian flag.svg Fryslân
gemeente Flag of Achtkarspelen.svg Achtkarspelen
plak Gerkeskleaster-Strobos wapen.svg Gerkeskleaster-Strobos
adres Fryske Streek 9
bysûnderheden
type bouwurk Tsjerke
boujier 1926
arsjitekt J. van der Veen, Stynsgea
oare ynformaasje
webside Side fan de gemeente

De Grifformearde Tsjerke fan Gerkeskleaster-Strobos oan de Fryske Streek is ien fan de twa tsjerken yn Gerkeskleaster dy't de Protestanske Tsjerke yn Nederlân yn it doarp ryk is. De oare tsjerke is de herfoarme tsjerke noardlik fan Gerkeskleaster.

De foarming fan ien grifformearde gemeente foar beide doarpen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Oarspronklik hiene beide doarpen in eigen grifformearde gemeente. De grifformearde gemeente fan Strobos wie it âldst en kaam út de ôfskieding fan 1834 fuort. De gemeente fan Gerkeskleaster ûntstie op 19 oktober 1886 mei de doleânsje, doe't de tsjerkeried, de tsjerkfâlden en de gemeente ienriedich mei de synodale hierarchy fan de Nederlânske Herfoarme Tsjerke brieken. Gerkeskleaster wie nei Reitsum en Kollum de tredde dolearjende gemeente fan Fryslân.

Beide gemeenten hiene in eigen tsjerkegebou. Nei de ôfskieding tsjerke de Strobosker gemeente ynearsten yn de tsjerke fan de Kristlik Ofskieden Gemeente fan Gruttegast. Dat wie foar de bewenners fan Strobos noch in hiel ein en dêrom krige de lytse gemeente fan Strobos tastimming om in selsstannige gemeente te stiftsjen. Doe koe in eigen tsjerkje boud wurde, dy't mei Pinkster yn 1846 yn gebrûk nommen wurde koe. Dat tsjerkje stie oan de Grinzer Streek en is tsjintwurdich yn gebrûk as garaazje.

De tsjerke fan de Nederdútsk Grifformearde Tsjerke yn Gerkeskleaster, sa't de dolearjende tsjerke ynearsten hiet, wie in represintatyf neogotysk gebou út 1889. Dy tsjerke waard yn 1926 foar ôfbraak ferkocht foar 1.000 gûne, mar de pastorij noardlik fan de tsjerke is noch jimmeroan oanwêzich.

Yn 1892 waarden de Kristlike Ofskieden Gemeenten en de Nederdútsk Grifformearde Tsjerke lanlik gearfoege ta de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân. It twillingdoarp Gerkeskleaster-Strobos hie no twa gemeenten fan itselde tsjerkegenoatskip, mar it duorre noch oant 7 augustus 1925 ear't de twa tsjerklike gemeenten alle tûkelteammen wisten te sljochtsjen en fan de twa gemeenten ien wisten te foarmjen.

Bouskiednis fan de hjoeddeiske tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De tsjerke fanút it súdeasten (2017)
Oargel

Nei de offisjele fúzje fan de beide tsjerkegenoatskippen bleaune Gerkeskleaster en Strobos noch lang aparte gemeenten. Hja koene it net iens wurde oer de fraach hokker folchoarder de plaknammen hawwe moasten yn de namme fan de gemeente. Sa fûn Strobos dat de namme Grifformearde Tsjerke Strobos-Gerkeskleaster hjitte moast, om't Strobos fan de twa de âldste grifformearde gemeente wie. Mar Gerkeskleaster seach dy folchoarder leaver oarsom, om't dy gemeente grutter wie. De Deputaten waarden der by helle en dy advisearren dat Gerkeskleaster it earst neamd wurde moast om't dat plak fanâlds in karspel wie, wylst Strobos nea in apart tsjerkedoarp west hie.

Dêrnei moast noch de fraach beantwurde wurde wêr't de mienskiplike tsjerke boud wurde moast. Ek oer dizze fraach koene de beide doarpen it ynearsten net iens wurde, mar op 7 augustus 1925 waard de gearfoeging fan de beide gemeenten lang om let troch de foarsitters fan de beide tsjerkerieden tekene en dêrmei wie de "Grifformearde Tsjerke fan Gerkeskleaster-Strobos" in feit.

De arsjitekt J. van der Veen út Stynsgea levere de boutekenings foar de nije tsjerke. Om't de bou sa goedkeap mooglik holden wurde moast, woe de tsjerkeried ynearsten gjin toer en ek bleau it de fraach oft de tsjerke net better fan hout boud wurde moast. De toer kaam der dochs noch en njonken in stiennen tsjerke waard der ek noch in stâl boud foar dejingen dy't de tsjerkegong mei hynder en wein gongen.

Yn 1991 waard de tsjerke troch frijwilligers restaurearre. Tidens de restauraasje waard it gebou safolle mooglik yn de oarspronklike steat werombrocht.[1]

Yn it ramt fan it 75-jierrich jubileum fan de grifformearde tsjerke waard yn 2001 it boek Gereformeerde Kerk Gerkesklooster-Stroobos 1926-2001 fan Klaas van der Schuit útjûn.[2]

Oargel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It oargel yn de tsjerke waard yn 1900 troch Bakker & Timmenga út Ljouwert boud. Yn 1926 waard it troch deselde oargelmakker ôfbrutsen en ferhûze nei de nijbou oan de Fryske Streek.

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: