Goaiïngaryp

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Goaiïngaryp
Himrik fan  Goaiïngaryp
Gemeente Skarsterlân
Gritenij Doanjewerstâl
Stimmen 29
Ynwenners (2004) 230
Huzen {{{huzen}}}
Koördinaten 53° 0' NB, 5° 46' EL
Netnûmer 0566
Postkoade 8511
Webstee {{{webstee}}}


lizzing Goaiïngaryp
Klokkestoel fan Goaiïngaryp

Goaiïngaryp is in doarp yn de gemeente Skarsterlân, oan de eastkant fan de Goaiïngarypster Puollen. It doarp hat likernôch 230 ynwenners (2004). Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Goaiïngaryp diel út fan de eardere gemeente Doanjewerstâl.

De namme Goaiïngaryp komt fan Goai (in persoansnamme), gea (doarp) en ryp (strook). Goingarijp leit op 'e ein fan ûntginningsstroken dy't harren oarsprong hawwe yn it doarp Goaiïngea.

De tsjerke stiet yn 'e midden fan it doarp. De bou fan de hjoeddeiske tsjerke sette út ein yn 1770. Boppe de yngong stiet op in wapenstien de namme oanjûn fan jonkhear Johan Vegelin van Claerbergen, grytman oer Doanjewerstâl. Syn finansjele stipe makke mooglik dat de tsjerke boud waard.

Njonken de tsjerke stiet ek ien fan de Klokkestuollen yn Fryslân. Ien van de meast kenmerkende eigenskippen fan Goaiïngaryp is noch altyd syn prachtige lizzing oan de Goaiïngarypster Puollen, in sydmarke fan de Snitser Mar. By it slúske fan Goaiïngaryp leit in wettersportrestaurant. Fierders is der noch in lytse jachthaven, in boateferhierbedriuw en de sylskoalle "It Garyp".

Oan de noardeastkant fan it doarp stiet sûnt 2007 in restaurearre Amerikaanse wynmotor.

Sûnt 2002 sit yn Ballingboer (dit is in streekje dat by Goaiïngaryp heart) It Skyldhûs. Dit opfangsintrum foar skyldpodden, reptilen en wat lytsfee hat as doel it optimalisearjen fan de omstandichheden foar, foaral, skyldpodden by partikulieren. Ek wol men foarkomme dat de bisten "dumpt" wurde.

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

Huzen wurknimmers bûterfabryk

Goaiïngaryp is ûntstien op in sânrêch dêr't de minsken feilich wienen foar oerstreamings dy 't der faak wienen yn de Lege Wâlden. De huzen waarden boud oan in streamke of rivierke, sadat in streekdoarp ûntstien is. Dy rivierkes fierden harren wetter ôf fia de Boarn nei de Middelsee. De hjoeddeiske Lykfeart soe noch in oerbliuwsel wêze kinne fan dat rivierke. Ut Goaiïngaryp wei rint de Lykfeart nei Ballingboer en giet dêr oer yn de Jousterfeart. Dat wie eartiids in drok befearn wetter nei Snits ta. De grins tusken Goaiïngaryp en Terkaple hat altyd de âlde Slachtedyk west dy't om it jier 1000 oanlein is. De âlde Slachtedyk wie ek de grins tusken de gemeentes Doanjewerstâl en Utingeradiel. Oft de Slachte oanlein is op de grins fan de gemeenten, of dat de grens lutsen is oer de âlde Slachte is net bekend. Sa’n grins waard “Skien” of “Skeen” neamd en soms ek wol “Scheen”. It soe wolris in ferkoarting wêze kine fan “skieding”. Yn de benefysjaalboeken is sprake fan doorgaande landen, terp ende huijssteedt streckende van die scheenswal op die pollenswal. Lân dus tusken skien en poel. Inkele boeren hienen ek lân op de Lytse Griene en de Grutte Griene yn de Snitser Mar, rjocht foar harren perselen oer op de fêste wâl. Yn âlde geskriften wurdt ek sprutsen oer “poelenswal” en “meerswal”, dus lân dat grinze oan de poel of oan de mar. De bewenning rûn eartiids fierder noardwerts troch, want oant hast by de Hearresyl binne yn de grûn spoaren fan bebouwing fûn. Folle âldere spoaren binne oantroffen yn de Goaiïngarypster Puollen, ûnder oare stiennen ark dat datearre is op sawat 5000 foar Kristus. Der wurdt ek sprutsen oer in kleaster oan de noardkant fan it doarp, mar dúdlike bewizen hjirfoar binne der net. Der is allinnich de namme “Kleasterwei”. At dat der al stien hat dan sil it in kleaster yn de buert west hawwe. Oer in selsstannich kleaster yn Goaiïngarijp is neat bekend.

Strjitten[bewurkje seksje | edit source]

  • Ballingboer - namme komt fan 'balling', in ôfsniene bosk reid, der sil in soad reid groeid hawwe..
  • It Hôf - Dyk om it tsjerkhôf.
  • It Nije Hôf - In nije wei by It Hôf
  • It Set - in set is in ienfâldich brechje wêrfan it middenstik oan de kant skood wurde kin om skippen troch te litten
  • It String - lange stripe bûtlân
  • Kleasterwei - neffens oerlevering hat hjir in kleaster of úthôf fan in kleaster stien

Mienskip[bewurkje seksje | edit source]

De skoalle fan t doarp hjit It Slúske.

Berne yn Goaiïngaryp[bewurkje seksje | edit source]

Befolking[bewurkje seksje | edit source]

Sjoch ek[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en referinsjes[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
>