Gielteamamazône
| Gielteamamazône | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Mantsje | ||||||||||||
| taksonomy | ||||||||||||
| ||||||||||||
| soarte | ||||||||||||
| Amazona xantholora | ||||||||||||
| (Gray, 1859) | ||||||||||||
| IUCN-status: net bedrige | ||||||||||||
| ferspriedingsgebiet | ||||||||||||
 |
De gielteamamazône (Amazona xantholora) is in pappegaai-eftige út de famylje fan 'e pappegaaien fan Afrika en de Nije Wrâld (Psittacidae). De fûgel wurdt ek wol de Yucatan-amazône neamd nei syn ferspriedingsgebiet.
Skaaimerken
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De fûgel wurdt likernôch 26 oant 28 sm lang en is dêrmei ien fan 'e lytsere amazônepappegaaien. De fearren binne foar it grutste part grien mei swarte rânen, wat in skobbich effekt jout. De namme fan 'e fûgel is te tankjen oan 'e giele team (it stikje tusken de snaffel en it each). De foarholle is wyt en de krún is blauwich.
Oars as by de measte oare amazônepappegaaien binne der dúdlike ferskillen tusken mantsjes en wyfkes. Mantsjes hawwe in opfallende read plak om it each hinne en reade fearren op 'e wjukbûging (alula). Wyfkes hawwe folle minder of hielendal gjin read om 'e eagen en de reade kleur op 'e wjukken ûntbrekt meastal of is folle bleker. Ek de wite foarholle is by wyfkes minder dúdlik.
Fersprieding
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De gielteamamazône hat in beheind ferspriedingsgebiet yn Sintraal-Amearika op it skiereilân Yucatán yn Meksiko, yn it noarden fan Belize en it eilân Cozumel De fûgel wurdt somtiden ek waarnommen yn it noarden fan Gûatemala. It habitat bestiet út drûge tropyske bosken, leafwâlden en soms ek yn kultuerlânskip lykas sitrusplantaazjes.
Status
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De soarte wurdt troch de IUCN klassifisearre as 'net bedrige' (Least Concern). Hoewol't it ferspriedingsgebiet relatyf lyts is, wurdt de populaasje rûsd op 20.000 oant 50.000 fûgels (2019). De grutste bedrigings binne habitatferlies troch de toeristyske ûntwikkeling op Yucatán en de yllegale fûgelhannel. Oannommen wurdt dat de soarte yn oantallen tebekrint.
Avikultuer
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Yn 'e avikultuer is de gielteamamazône net algemien, mar se wurde wol geregeld troch spesjalisearre leafhebbers hâlden. Se steane bekend as frij lûdroftich, mar binne populêr om't se troch harren lytse formaat makliker te hâlden binne as de gruttere soarten, mar foar begjinners binne se dreech te hâlden.
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
