Friso-Saksyske dialekten

Ut Wikipedy
(Trochwiisd fan "Friso-Saksyske talen")
Gean nei: navigaasje, sykje
Fersprieding fan 'e Friso-Saksyske dialekten.

De Friso-Saksyske dialekten binne in groep Nedersaksyske dialekten dy't yn gruttere of mindere mjitte troch it Frysk beynfloede binne. It giet hjir net om in gearhingjende taalgroep of taalfamylje, mar om in stikmannich dialekten dy't deselde karakteristiken diele om't se deselde (Fryske) ynfloed ûndergien hawwe.

Karakteristiken[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Foar it meastepart hawwe de gebieten dêr't sokke taalfarianten sprutsen wurde, yn it ferline Frysktalich wêst, mar is it Frysk der fan 'e lette Midsieuwen oant de njoggentjinde ieu ferkrongen troch de opmars fan Nedersaksyske taalfoarmen. Krektsa hat it bgl. west yn 'e Grinzer Ommelannen, dy't oant de fyftjinde ieu Frysktalich wiene, en mei East-Fryslân, yn noardwestlik Dútslân, dêr't it Eastfrysk op it eilân Wangereach sels noch oant yn 'e tweintichste ieu sprutsen waard.

By it Oertsjongersk is it krekt oarsom: de Stellingwerven makken yn 'e Midsieuwen diel út fan it âlde Oerstift, dêr't ek Drinte, Oerisel en de stêd Grins ta hearden. Dat wie al sûnt de Iere Midsieuwen in Nedersaksysktalich gebiet. Pas letter kamen de Stellingwerven ta Fryslân te hearren. It Stellingwerfsk hat sadwaande in Fryske ynfloed fan bûtenôf ûndergien, en itselde jildt oant op in beskate hichte foar it Grinzerske dialekt fan 'e stêd Grins. Hast alle oare Friso-Saksyske taalfoarmen binne krekt Nedersaksyske dialekten dy't har op in Frysk substraat fêstige hawwe, en dus fan binnenút troch it Frysk beynfloede binne.

Oan 'e oare kant fan Westerlauwersk Fryslân komme de ferlykbere Friso-Frankyske dialekten foar, dat Nederfrankyske taalfoarmen op in Frysk substraat binne (lykas it Westfrysk, it Wetterlânsk en it Saansk).

Dialekten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Friso-Saksyske dialekten kinne opdield wurde yn guon dy't in sterkere ynfloed fan it Frysk ûndergien hawwe, en guon wêrby't dy ynfloed minder grut west hat.

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: References, op dizze side.