Eucharisty

Eucharistyfiering.

De eucharisty (fan it Grykske εὐχαριστία, eucharistia, "it oerbringen fan tankberens"), ek wol it misoffer, de kommuny of it Altersakramint neamd, is in sintraal ûnderdiel fan 'e Hillige Misse en in sakramint yn 'e Roomsk-Katolike Tsjerke, de Eastersk-Otterdokse Tsjerken en de Anglikaanske Tsjerke. Yn dy tsjerken wurdt de eucharisty as de werklike tsjintwurdichheid fan Jezus Kristus yn 'e foarm fan brea en wyn beskôge.

Etymology en Terminology

It wurd eucharisty komt fan it Grykskske εὐχαριστία (eucharistia), wat "tanksizzen" betsjut. Yn 'e iere tsjerke waard it ek wol it "brekken fan it brea" of it "Miel fan 'e Heare" neamd.

De eucharisty hat ferskate nammen dy't elk in eigen kant fan it sakramint beljochtsje. Sa wurdt de eucharisty ek it misoffer neamd, om't leauwigen tinke dat it offer fan Jezus fan 'e berch Golgota yn 'e tsjerke wer op 'e nij belibbe wurde kin. It wurdt ek wol de kommuny neamd, wat mienskip betsjut; it is it momint dat minsken harren bân mei God en meiïnoar sterker meitsje. It lytse stikje brea dat se dêrby ite, hjit de hosty. Dat wurd betsjut letterlik slachtoffer en ferwiist nei Jezus, dy't Syn libben joech foar de minsken.

Teologyske djipgong

It grutste ferskil tusken de ferskate tsjerkegenoatskippen leit yn 'e wize wêrop't hja de oanwêzigens fan Kristus yn it brea en de wyn ynterpretearje.

Transsubstansjaasje (Roomsk-Katolyk)

Neffens it katolike dogma fan 'e transsubstansjaasje feroaret de substânsje fan it brea en de wyn folslein yn it Lichem en Bloed fan Kristus, wylst de uterlike skaaimerken lykas smaak, geur en foarm itselde bliuwe.

Metousiosis (Eastersk-otterdoks)

De Eastersk-Otterdokse Tsjerken brûke de term metousiosis. Hja leauwe ek yn 'e werklike feroaring, mar sjogge dit foaral as in hillich mystearje dat net folslein mei it ferstân of troch filosofyske termen te ferklearjen is.

Konsubstansjaasje (Luthersk)

Marten Luther learde dat Kristus yn, mei en ûnder it brea en de wyn oanwêzich is, mar dat it brea en de wyn ek gewoan brea en wyn bliuwe.

Symbolisme

Huldrych Zwingli en letter in grut part fan 'e protestantske wrâld seagen it jûnsmiel foaral as in betinkingsmiel. It brea en de wyn binne symboalen dy't ferwize nei it lichem en bloed, mar feroarje net fan wêzen.

Opbou fan 'e Eucharistyfiering

Haadûnderdiel	Underdiel	Beskriuwing
Tarieding fan 'e jeften (offertorium)	Tarieding fan it alter	It alter wurdt klear makke
	Bringen fan brea en wyn	Brea en wyn wurde nei it alter brocht as jeften fan 'e leauwigen.
	Offertoriumgebeden	De pryster sprekt gebeden út dêr't de jeften oan God opdroegen wurde.
Eucharistysk gebed	Prefaasje	Tankgebed dêr't God priizge wurdt foar syn heilshanneljen.
	Sanctus	De gemeente sjongt of seit: "Hillich, hillich, hillich..."
	Epiklese	Oanropping fan 'e Hillige Geast oer brea en wyn.
	Ynstellingswurden (konsekraasje)	By de konsekraasje sprekt de pryster de ynstellingswurden fan Jezus ("Dit is myn lichem..." en "Dit is de beker fan myn bloed...") út oer it brea en de wyn. Op dat stuit wurde brea en wyn neffens de katolike lear it Lichaam en Bloed fan Kristus. Nei dizze wurden toant de pryster de hosty en dêrnei de tsjelk oan 'e leauwigen; dit wurdt de elevaasje neamd. Yn guon tsjeDe pryster seit de wurden fan Jezus: ", en brea en wyn wurde it Lichaam en Bloed fan Kristus.
	Anamnese	Betinking fan it lijen, de dea en de ferrizenis fan Kristus.
	Offergebed	De tsjerke biedt it offer fan Kristus oan 'e Heit oan.
	Doksology	Slotlofprizing: "Troch Him, mei Him en yn Him..."
Kommunyritus	Us Heit	It gebed dat Jezus syn learlingen leard hat.
	Fredewinsk	De leauwigen winskje inoar de frede fan Kristus ta.
	Brekken fan it brea (Agnus Dei)	It brea wurdt brutsen; "Laam Gods" wurdt sein of songen.
	Kommuny	De leauwigen ûntfange dit sakramint.

• Foar de jildigens fan it sakramint moat it brea fan weet makke wêze. Yn 2017 hat it Fatikaan nochris befêstige dat folslein glutenfrij brea net jildich is foar de eucharisty, al binne hosty's mei in tige leech glutengehalte tastien foar minsken mei in yntolerânsje foar gluten.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

RK Documenten: Over bepaalde onderdelen van de H. Eucharistie - Haadstik 2, art. 3 Eucharistische liturgie. Side Fatikaan: General instruction of the Roman missal. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Eucharist fan Wikimedia Commons.