Der Mann ohne Eigenschaften
Der Mann ohne Eigenschaften (Dútsk: "De Man Sûnder Eigenskippen") is in roman fan 'e Eastenrykske skriuwer Robert Musil. Der is wurke oan it wurk fan 1921 oant de dea fan Musil yn 1942. It boek is net ôfmakke; guon kritisy neame it sels definityf net ôfmakke, om't Musil ferstoar ear't it tredde part útkaam, en it faaks hoe ek ûnmûglik wie dat ôf te meitsjen. De publikaasje fûn yn ferskate stadia plak, om't de útjouwer eins net tocht dat de ferkeap fan diel 1 genôch wie om troch te gean. It boek waard lykwols priizge troch kritisy, mar al fuortendaliks bestimpele as yntellektueel en lestich te lêzen. De roman liket nea oerset te wêzen yn it Frysk.
Ynhâld
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De haadpersoan yn 'e plot fan it boek is Ulrich, dy't dan mûglik in man sûnder eigenskippen is. Mar Ulrich is sawol yntelligint, dapper en wierskynlik in tige opmerklik persoan. Dat hoe't it begrepen wurde moat dat hy sûnder eigenskippen is, is ien fan 'e protte paradoksen fan it boek. De plot spilet him ôf yn Wenen yn it jier 1913, en it wie Musil syn bedoeling dat it krekt liede soe ta it útbrekken fan 'e oarloch. Om't Earste Wrâldoarloch late ta de ynstoarting fan Eastenryk-Hongarije, hat it boek in ymplisite apokalyptyske toan. Ulrich - nettsjinsteande al syn yntelliginsje - is steril en berikt nea eat wat der ta docht. De satire is dêrmei rjochte op dy yndividuen en sosjale klassen dy't harsels yntelligint achtsje: De akademisy, de hegere klasse en in protte artysten. It is dúdlik dat Musil sels oarspronklik ta dizze sosjale klassen hearde, mar it boek is in soarte fan skiedingsdrama tusken in echt persoan - Musil - en syn fiktive alter ego Ulrich.
In oare manlike protagonist is Arnheim, in rike sakeman dy't ek in suksesfolle auteur fan bestsellers is. It is gewoan om Walther Rathenau en Thomas Mann te neamen as ynspiraasjeboarnen foar Arnheim. Mann wie sawat 50 jier âld doe't it earste diel fan Musil syn roman publisearre waard, en hy droech by oan 'e positive krityske ûntfangst fan it boek. Hoewol't De Man sûnder Eigenskippen sa formeel priizge waard, wie de ûntfangst in mingde saak. Mann wie blykber ek yn twifel, en yn syn deiboek út 1938 ferwiist hy nei Musil syn boek as yntellektueel, hoewol't hy earder skreaun hie: ... de irony, yntelliginsje en spiritualiteit fan it boek binne direkte, religieuze poëzij.
Untfangst
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De roman wurdt beskôge as in masterwurk fan 'e roman en in wichtich wurk fan 'e modernistyske literatuer. Yn 1999 waard it boek opnaam yn Le Monde's 100 boeken fan de iuw.