Bûnte stirns

bûnte stirns
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift wilstereftigen (Charadriiformes) famylje seefûgels (Laridae) skaai swartbûnte stirnzen (Onychoprion)
soarte
Onychoprion fuscatus
Linnaeus, 1766
IUCN-status: net bedrige
ferspriedingsgebiet

De bûnte stirns (Onychoprion fuscatus, earder Sterna fuscata), is in fûgel út de famylje fan 'e seefûgels (Laridae) en de groep fan 'e stirnzen (Sternini).

Skaaimerken

It is in middelgrutte stirns, kwa formaat te ferlykjen mei de klikstirns; 33-36 cm lang, 150 oant 250 gram swier en mei in spanwiidte fan 82-94 cm. De wjukken en de djip foarke sturt binne lang en de fûgel hat swartbrune boppedielen en wite ûnderdielen. De snaffel en poaten binne swart. De bûnte stirns kin dreech mei in oare stirns betiizge wurde, útsein mei de lytsere brilstirns. De rêch fan 'e bûnte stirns is lykwols donkerder, it wyt op 'e foarholle is breder en de wite nekkebân fan 'e brilstirns ûntbrekt. It fearrekleed is by beide skaaien allyk. De bûnte stirns kin oant tritich jier âld wurde.

Juvenyl.

Juvenilen binne foar it grutste part griisswart mei boppe smelle, ljochte rântsjes oan 'e fearren, sadat it patroan wat skobbich liket. Allinnich de ûnderbúk is wyt.

Fersprieding

It is in fûgel fan 'e tropyske oseanen en de briedgebieten lizze op 'e eilannen om de evener hinne. De bûnte stirns is in trekfûgel mei in grut ferspriedingsgebiet, dy't meastentiids boppe de tropyske oseanen oerwinteret. Yn ferliking mei oare stirnzen wurdt in folle grutter part fan de tiid op folle see trochbrocht.

De soarte telt seis ûndersoarten:

• O. f. fuscatus: de Golf fan Meksiko en West-Ynje, de Golf fan Guinee en de súdlike Atlantyske Oseaan.
• O. f. nubilosus: fan 'e Reade See en de Yndyske Oseaan oant de Rjûkjû-eilannen, de Filipinen en de Grutte Sûnda-eilannen.
• O. f. serratus: fan westlik en noardlik Austraalje en Nij-Guineä] fia de súdlike Grutte Oseaan oant Peaske-eilân.
• O. f. oahuensis: fan 'e Bonin-eilannen (Japan) oant Hawaï en súdlik oant Kiritimati (Line-eilannen).
• O. f. crissalis: fan 'e eilannen tichteby westlik Meksiko oant de Galapagoseilannen.
• O. f. luctuosus: Juan Fernández-arsjipel (Sily).

De soarte is in seldsume doarmer yn West-Europa mei yn Nederlân ien waarnimming (yn 2012).

Hâlden en dragen

Fûgel op aaien.

It fretten fan bûnte stirnzen bestiet út fisken, garnalen en inketfisk. Om de proai te fangen fleant de fûgel leech oer it wetter wylst er it fearrekleed drûch hâldt. Se foerazjearje yn grutte groepen en pikke de fisk op fan it wetteroerflak. Se komme allinnich op lân om te brieden.

Bûnte stirnzen brieden yn koloanjes fan bytiden wol 1 miljoen pearen op rots- of koraaleilannen. It briedpear nestelet op 'e grûn yn in kûltsje en leit ien oant trije aaien. It pear bringt lykwols mar ien piken grut, dat troch beide âlden fuorre wurdt. Nei twa moannen kin it jong fleane. It fljocht dan út oer see en komt pas nei fiif oant seis jier werom nei it lân, as it geslachtsryp is.

Status

De bûnte stirns hat in ûnbidich grut ferspriedingsgebiet en dêrtroch allinnich al is de kâns op útstjerren tige lyts. De grutte fan 'e populaasje wurdt rûsd op 23 miljoen fûgels. Oer trends yn oantallen is neat bekend. Dêrom stiet dizze stirns as 'net bedrige' op 'e Reade list fan 'e IUCN.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 30 maaie 2026. Ebird, oproppen 30 maaie 2026. Avibase, oproppen 30 maaie 2026 Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Onychoprion fuscatu fan Wikimedia Commons.