Agra
| Agra | ||
 | ||
| De Taj Mahal oan de rivier de Yamuna | ||
| Bestjoer | ||
| Lân |  Yndia | |
| Steat | Uttar Pradesh | |
| Distrikt | Agra | |
| Sifers | ||
| Ynwennertal | 1.585.704 (2011) | |
| Oerflak | 120,57 km² | |
| Befolkingsticht. | 13.151 ynw./km² | |
| Hichte | 171 m | |
| Oar | ||
| Stifting | 1503 (troch Sikandar Lodi) | |
| Postkoade | 282001 oant 282010 | |
| Netnûmer | +91 562 | |
| Tiidsône | UTC+5:30 | |
| Offisjele webside | ||
| agra.nic.in | ||
| Kaart | ||
  Lokaasje fan Agra yn Yndia
| ||
Agra is in grutte stêd yn 'e Yndiaaske steat Uttar Pradesh. De stêd leit oan 'e igge fan de rivier de Yamuna. Agra is wrâldferneamd en lûkt alle jierren miljoenen besikers, foaral om't de Taj Mahal dêr stiet.
Yn 2011 hie de stêd goed 1,5 miljoen ynwenners, mar it hiele stedsgebiet (de stêdekloft) wurdt no rûsd op hast 2,8 miljoen minsken.
Skiednis
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De skiednis fan 'e hjoeddeiske stêd begûn yn 1503. It wie doe bedoeld as in fersterke plak (in bolwurk) tsjin fijannen út it suden. Mar de stêd waard pas echt wichtich doe't it de haadstêd waard fan it Mogolryk. Dat wie in machtich ryk fan moslim-sultans dat in grut diel fan Yndia besloech.
Yn 'e 16e en 17e iuw wiksele de macht faak tusken Agra en de hjoeddeiske haadstêd Delhi. As in sultan yn Agra wenne, groeide de stêd en waarden der prachtige paleizen en tunen boud. Der wie sels in perioade dat in keizer besocht in hiele nije haadstêd flakby te bouwen, mar troch in tekoart oan wetter moast it hiele hôf al gau werom nei Agra.
Yn dizze bloeiperioade kamen ek de earste Jeropeanen nei de stêd, wêrûnder jezuïten dy't de regio ûndersykje woene. Oan 'e ein fan 'e 17e iuw ferhuze de keizer syn haadstêd foargoed nei Delhi. Agra ferlear dêrtroch syn politike macht, mar bleau wol bestean as in wichtich sintrum fan keunst en boukeunst.
Toerisme
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De measte minsken komme nei Agra foar de bûtengewoane gebouwen út de tiid fan 'e Mogol-keizers. De trije wichtichste binne:
- De Taj Mahal is de ferneamde wite moarmeren grêftombe dy't keizer Shah Jahan tusken 1632 en 1653 bouwe liet foar syn ferstoarne frou Mumtaz Mahal. It wurdt as ien fan 'e moaiste gebouwen op ierde beskôge en stiet op de list fan 'e sân wrâldwûnders.
- It Fort fan Agra (it Reade Fort) is in ûnbidich grutte fêsting mei dikke reade muorren dat tusken 1565 en 1571 boud waard. Binnen de muorren lizze prachtige paleizen en tunen dêr't de keizers eartiids wennen en regearren.
- De tombe fan Itimad ud-Daulah (ek wol de 'Baby Taj') is in lytse, mar tige detaillearre tombe fan moarmer. De tombe waard tusken 1622 en 1628 boud, fjouwer jier foar it boubegjin fan 'e Taj Mahal. It wie it earste gebou yn Agra wêrby't op grutte skaal kostbere ealstiennen yn it wite moarmer ferwurke waarden, in technyk dy't letter ek by de Taj Mahal brûkt waard.
 |
 |
| Reade Fort | Tombe fan Itimad ud-Daulah |
| Jier | 1871 | 1881 | 1891 | 1901 | 1911 | 1921 | 1931 | 1941 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ynwenners | 142.700 | 160.200 | 168.700 | 188.300 | 185.400 | 185.500 | 125.300 | 284.100 |
| Groei | — | +12,3% | +5,3% | +11,6% | −1,5% | +0,1% | −32,5% | +126,7% |
| Jier | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | |
| Ynwenners | 375.700 | 462.000 | 594.900 | 723.700 | 891.800 | 1.275.000 | 1.585.000 | |
| Groei | +32,2% | +23,0% | +28,8% | +21,7% | +23,2% | +43,0% | +24,3% | |
 |
Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Agra fan Wikimedia Commons. |