Afrikaanske jakana

Afrikaanske jakana
taksonomy
ryk	dieren (Animalia)
stamme	rêchstringdieren (Chordata)
klasse	fûgels (Aves)
skift	wilstereftigen (Charadriiformes)
famylje	jakanafûgels (Jacanidae)
skaai	Afrikaanske jakana's (Actophilornis)
soarte
Actophilornis africanus
	Gmelin, 1789
	IUCN-status:
ferspriedingsgebiet
	; grien: ferspriedingsgebiet

De Afrikaanske jakana (Actophilornis africanus) is in fûgel út 'e famylje jakanafûgels. De fûgel dielt it skaai Actophilornis mei de Madagaskarjakana.

Ferskining

De fûgel mjit 23 oant 31 sm yn lingte. Lykas by oare jakana's is it wyfke trochstrings grutter as it mantsje. Mei de likernôch like grutte Madagaskarjakana is it de swierste jakanafûgel fan 'e famylje. It fearrekleed is kastanjebrún mei in gieleftige boarstbân, in wite kiel en wite wangen, in swarte kroan, swarte nekke, swarte eachstreep en swarte wjukpunten. De snaffel en foarholleskyld binne ljochtblau. De poaten binne mear griisblau.

Fersprieding

De soarte wurdt op marren, fivers en wiete gebieten yn Afrika ûnder de Sahara oantroffen. Hy wurdt behannele as monotypysk, itjinge betsjut dat de fûgel net yn ûndersoarten ferdield wurdt. Genetysk is er it meast besibbe oan 'e twa oare Afrikaanske jakanafûgels, de Madagaskarjakana en de dwerchjakana, mar ek oan de brûnswjukjakana en de Australyske jakana.

Yn gebieten mei permaninte wiete lannen kinne de fûgels it hiele jier troch briede. Yn gebieten sûnder permaninte wiete lannen briede de fûgels lykwols allinich by de seizoensfloeden dy't folgje op it reinseizoen.

Hâlden en dragen

De Afrikaanske jassana is polyandrysk, wat betsjut dat mantsjes de aaien útbriede en fersoargje, wylst wyfkes nei it pearjen mei in earste mantsje mei oare mantsjes pearje kinne. It wyfke leit fjouwer aaien yn in ienfâldich nêst, boud tusken driuwende fegetaasje yn ûndjip wetter of op in lyts flot fan planten yn wat djipper wetter. De aaien binne brún en ha swarte markearrings. It mantsje kin de jongen oppakke en ûnder syn wjukken drage.

It dieet fan 'e fûgels bestiet benammen út ferskate lytse bisten, lykas ynsekten, wjirms, spinnen, kreeften en weakdieren dy't se yn 'e wiete gebieten fine, mar soms kin er ek sied of woartels ite.

Status

De soarte hat in grut ferspriedingsgebiet en in grutte populaasje, dy't nei alle gedachten stabyl is. Op basis fan dy kritearia kategorisearret de IUCN de soarte as net bedrige (Least Concern, 2024) op 'e Reade list. De wrâldpopulaasje wurdt op likernôch 667.000 folwoeksen fûgels rûsd (2023)

Boarnen, noaten en referinsjes

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Wikimedia Commons

Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Afrikaanske jakana fan Wikimedia Commons.