Afrikaanske gapper

Afrikaanske gapper
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift eiberteftigen (Ciconiiformes) famylje eibertfûgels (Ciconiidae) skaai gapperearrebarren (Anastomus)
soarte
Anastomus lamelligerus
Temminck, 1823
IUCN-status: net bedrige
ferspriedingsgebiet

De Afrikaanske gapper (Anastomus lamelligerus) is in grutte waadfûgel út 'e famylje fan 'e eibertfûgels (Ciconiidae). De soarte stiet bekend om syn spesjalisearre snaffel dy't it mooglik makket om grutte wetter- en slakken te iten. Hy komt yn grutte dielen fan Afrika besuden de Sahara foar.

Beskriuwing

De fûgel is tusken de 80 en 94 sm lang en hat in gewicht fan likernôch ien oant 1,3 kilo. It fearrekleed is oer it algemien swart mei in opfallende griene, pearse of brûnskleurige glans. It meast opfallende skaaimerk is de snaffel: as de bek ticht is, bliuwt der tusken de boppe- en ûndersnavel in gat (de 'gap') iepen. Allinnich de punten fan 'e snavel reitsje inoar. Dat is in oanpassing foar it fêsthâlden fan glêde slakken. De poaten binne swart en de eagen binne griis oant brún.

Fersprieding en systematyk

Fûgel yn it Nasjonaal Park Kruger, Súd-Afrika.

De Afrikaanske gapper hat in grut ferspriedingsgebiet yn Afrika besuden de Sahara, fan Senegal oant Etioopje en súdlik oant Súd-Afrika. Der wurde twa ûndersoarten ûnderskieden:

• A. l. lamelligerus: De nominaatfoarm dy't op it fêstelân fan Afrika libbet.
• A. l. madagascariensis: In wat lytsere fariant dy't allinnich op Madagaskar foarkomt en in tinner snaffelprofyl hat.

Ekology

Fûgel mei iepen wjukken.

Dizze fûgels libje yn ûndjip wetter, sompen, ûnderstrûpt lân en by de iggen fan marren. Se binne spesjalisearre yn it iten fan weakdieren, benammen apelslakken en moksels. Se brûke de iepening yn harren snavel as in soarte fan 'nutekreaker' om de skulp fan 'e slak fêst te hâlden, wylst se mei de skerpe punt it fleis derút helje. Se wurde faak sjoen yn 'e buert fan nylhoarsen, om't dy de boaiem omwrotte wêrtroch't de slakken makliker te finen binne. Se briede yn koloanjes yn beammen boppe it wetter.

Status en bedrigingen

Op 'e Reade list fan 'e IUCN wurdt de Afrikaanske gapper klassifisearre as 'net bedrige' (Least Concern). De populaasje is grut en it ferspriedingsgebiet is ûnbidich. Dochs kinne lokale populaasjes kwetsber wêze troch it drûchlizzen fan sompen, fersmoarging fan wetter en oerbejaging yn guon regio's.

Namme

De namme 'gapper' ferwiist direkt nei de morfology fan 'e snavel, dy't altyd liket te gapjen troch de iepening tusken de snaffelhelten. De wittenskiplike namme Anastomus komt fan it Grykske wurd foar 'mûle' of 'iepening'. Lamelligerus ferwiist nei de hoarneftige, platte útrinners fan 'e fearskachten op it boarst en de hals, dy’t de fûgel dêr syn typyske boarsteleftige uterlik jouwe."

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 5 maart 2026. Birds of the World, oproppen 5 maart 2026. eBird, oproppen 5 maart 2026. Animal Diversity, oproppen 5 maart 2026. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Anastomus lamelligerus fan Wikimedia Commons.