Vladimir (stêd)

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Vladimir
Vid na sobor.jpg
Sifers
Ynwennertal 315.954 (2001)
Oerflak 308 km²
Befolkingstichtens 1026,8 /km²
Hichte 150
Polityk
Lân Ruslân
Boargemaster Aleksander Rybakov
Oar
Stifting 990 of 1108
Lizzing oblast Vladimir yn Ruslân

Vladimir (Russysk: Влади́мир; IPA: vlɐˈdʲimʲɪr) is in stêd yn Ruslân oan de rivier Kljazma, 200 km beëasten Moskou oan de sneldyk M7. It is de haadstêd fan it oblast Vladimir. Vladimir wie yn de Midsieuwen ien fan de haadstêden fan Ruslân. Twa fan de katedralen yn Vladimir stean op de wrâlderfgoedlist fan de UNESCO. De stêd hat in lofthaven en yn it tiidrek fan de Kâlde kriich wie dêr de fleanbasis Dobrynskoje.

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

Stifting[bewurkje seksje | edit source]

De earste fernijing fan Vladimir yn de Nestorkronyk is fan 1108, it jier wat yn it generaal as stiftingsjier fan de stêd beskôge wurdt. Der wurdt oannaam dat Vladimir Monomach de stifter en nammejouwer fan de stêd west hat. Vladimir Monomach soe de regio erfd hawwe as part fan it foarstedom Rostov-Soezdal en de soe de stêd stifte hawwe om him los te meitsjen fan de ynfloed fan de bojaren. Yn 1958 waard de 850e jierdei fan Vladimier fierd.

Yn de jierren 90 fan de 20e ieu lykwols, makke in oare teory opgong, dy't de stifting fan de stêd taskriuwt oan Vladimir I de Hillige, dy't Ruslân kristene hat. Neffens dy ferzje soe Vladimir om 990 hinne ûnstien wêze. De teory is striderij oer, omdat se Vladimir âlder meitsje soe as it yn 1024 stifte Soezdal, wylst ferskate 12e- en 13e-ieuske boarnen fernije dat Vladimir fergelike mei Soezdal en Rostov in jonge stêd wie.

Gouden Ieu[bewurkje seksje | edit source]

Begjin 12e ieu wie Vladimir mar in ferdigeningspost fan it foarstedom Rostov-Soezdal. Nei 1157 ferset de soan fan Vladimir Monomach, Joeri Dolgoroeki ('Joeri mei de lange earms'), de haadstêd nei Vladimir, en begjint in Gouden Ieu dy't duorje soe oant de ynfallen fan de Tataren yn Ruslân.

Yn dy perioade wie Vladimir ien fan de meast moaie stêden fan Europa, dêr't tal fan katedralen út wite stien boud waarden. Anno 2006 binne dêr noch mar trije fan oerbleaun: de Mem fan God-Fertsjerringskatedraal, de Sint Dmitrikatedraal, en de Gouden Poarte.

Delgong[bewurkje seksje | edit source]

Op 8 febrewaris 1238 waard Vladimir oermastere troch de Gouden Binde ûnder Batu Khan. Pakesizzer fan Joeri Dolgoroeki, prins Joeri II, en syn famylje komme om ûnder de belegering, op de earste dei doe't al 32 gebouwen troch brân ferwoastge waarden.

Dy klap is Vladimir nea wer oerhinne kaam; hoewol't it oant mids 14e ieu de haadstêd fan Ruslân bleau, ferskode it politike sintrum stadichoan nei de nijiere stêden Moskou en Nizjny Novgorod.

Befolking[bewurkje seksje | edit source]

De Gouden Poarte yn Vladimier
Untjouwing ynwennertal
1811 1840 1863 1897 1914 1926
5 700 12 000 14 700 28 500 32 700 40 000
1939 1956 1959 1962 1970 1976
66 800 121 000 154 000 174 000 234 000 276 000
1979 1986 1989 1996 2002 2008
296 400 336 000 349 700 339 700 315 954 339 494

De befolking is foar 85% ortodoks. Der is ek in katolike gemeente mei de Rosairetsjerke as gebedshûs.

Modern Vladimir[bewurkje seksje | edit source]

Lenina Avenue yn Vladimir

Ekonomy[bewurkje seksje | edit source]

Yn Vladimir binne ferskate elektrisiteitssintrales en gemyske fabriken festige; teffens fiedselferwurkjende fabriken en it is it haadkertier fan it 27e raketleger fan de Strategyske Raketstriidkrêft. It toerisme hâldt ferbân mei de histoaryske plakken yn de stêd en foarmet in wichtige boarne fan ynkommen.

Underwiis[bewurkje seksje | edit source]

Vladimir hat de folgjende ynstellingen foar heger ûnderwiis:

  • Steatsuniversiteit Vladimir
  • Steatsuniversiteit foar the Humanioara Vladimir (klassike talen en letterkunde)
  • Judysjeel Ynstitút Vladimir fan it ministearje fan Justysje
  • Sake-ynstitút Vladimir

Yn Vladimir is ek it "Federaal Sintrum foar Sûnens en Wolwêzen fan Bisten.

Transport[bewurkje seksje | edit source]

Vladimir is ferbûn mei Moskou en Nizjny Novgorod fia it spoar en de M7. Lokaal ferkear wurdt fersoarge mei bussen, trolleybussen, persoanebuskes en taksys. De lêste twa binne it hiele etmaal ta jin foldwaan.

Sport[bewurkje seksje | edit source]

FC Torpedo Vladimir is de fuotbalklup fan de stêd, sy spylje yn de Russyske Twadde Divysje.

Keppelings om utens[bewurkje seksje | edit source]