Seus

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje

Seus is in figuer út de Grykske mytology. Hy is de oergod, dy't hearsket fan boppe de berch Olympus. Hy wie de soan fan Kronos (Lat. Saturnus) en Rheia, twa fan de tolve Titanen, de machtige soannen en dochters fan Ouranos, de himmelgod. Kronos wie de opfolger fan Ouranos. It ekwuifalint fan Seus by de Romeinen is Jupiter.

Syn namme betsjut yn it Yndo-Europeesk *Djev = strielende, besibbe mei it Latynske dies = dei), wat tsjut op sibbenis mei it earen fan de himmel; Seus’ meast wêzentlike funksje is dat fan himmelgod. De natoer yn al har dwaan en litten wie oan him ûnderwurpen. Hy smite mei bliksem yn de loft, sammele de wolken byienoar en jage harren útien; rein en sniefal waarden troch him feroarsake. Sadwaande jilden ferskate hege bergen as syn ferbliuw: de Ida op Kreta, de Lycaeus yn Arkaadje, mar de ferneamste berch is de Olympus yn Tessaalje. De earn (eartiids it symboal fan de bliksem) wie syn hillige fûgel, de iik syn hillige beam, syn skild wie de aegis. Troch bliksems, tongerslagen, reinbooch en de flucht fan fûgels gaf Zeus voortekenen aan de mens.

Al ier yn de skiednis, mooglik al yn de Myseenske tiid (sa. 1600 oant sa. 1100 f. Kr.), waard hy de wichtichste god fan it Grykske panteon en rekke de oare goaden op de eftergûn. Hy waard sjoen as haad fan alle goaden. Syn famylje ferbleau by him op de Olympus en wienen oan him ûnderhearrich. Sa waard Seus net allinnich hearser fan de natoer dy't dêryn foar harmony soarge, mar ek hearsker fan de maatskiplike oarder. Keningen en foarsten ûntlienen harren macht oan Seus en wienen oan him ferantwurding skuldich. Hy wie de riedjouwende god, hoedzjer fan folksgearkomsten en seach er ta op it handhaventje fan ûnthjitten. Ek it gesin stie ûnder syn hoede: as Seus Herkeios (= Beskermer fan de hof) hie hy in altaar op de binnenpleats fan in wente.