Links ride

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Read: Rjochts ferkear
Blau: Links ferkear

Yn trijekwart fan de lannen yn de wrâld wurdt rjochts fan de dyk riden. Der is lykwols in grut oantal lannen dêr't men oan de linkerkant fan de dyk rydt. Sa wurdt rjochts riden yn Arûba, Belgje, Kongo-Kinshasa, Nederlân en de Nederlânske Antillen, mar links yn Suriname, Yndoneezje, Namybje en Súd-Afrika. Lannen dêr't links riden wurdt binne faak eardere koloanjes fan Grut-Brittanje en/of eilannen.

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]


Brúnread: rjochts ferkear
Read: Rjochts ferkear, eartiids links
Donkerblau: links ferkear
Ljochtblau: Links ferkear, eartiids rjochts
Pears: rjochts ferkear, eartiids ferskillende regels nei lokaasje

Inkele ieuwen ferlyn waard yn folle mear lannen links riden omdat doe noch op hynders riden waard en de measte minsken in swurd droegen. Men focht meastentiids mei de rjochterhân, lykas de measte minsken no rjochts skriuwe. Om in slach ôfwarre te kinnen wie it dus makliker om links te riden, sadat mooglike oanfallers oan de kant fan it swurd naderje moasten.

Doe't weinen mei meardere hynders neist elkoar brûkt waarden wie it lykwols nofliker om rjochts te riden. De faak rjochtshandige bestjoerder siet dan mei syn swipe graach links op de bok sadat hy de hynders oan de kant hie fan syn (rjochter)hân, dêr't er de swipe mei fêst hie. Logyskerwize gie hy oar ferkear dan rjochts foarby sadat hy better ôfstân hâlde koe by it ynheljen. Yn Frankryk ried men úteinlik rjochts tanksij Napoleon, dizze praktyk hat Napoleon yn in soad oare lannen ynfierd. Omdat it wikseljen fan rydkant oan de grins lestich is, binne yn de rin fan de tiid mear lannen oerskeakele op rjochts ride.
Yn Japan rydt men links omdat de Samurais harren swurd links drage (se binne dus rjochtshandich), en it oanreitsjen fan in Samuraiswurd gou as in swier fergryp. Troch links lâns in Samurai te rinnen (as men elkoar temjitte rint) gie men lâns syn rjochterkant en is der dus net folle kâns om it swurd te reitsjen. Ek hjir jildt lykwols wer dat it foar de drager fan it swurd makliker is om in slag ôf te warren of ta te bringen troch links oan te hâlden.

Warskôgingsboerd foar it wikseljen fan de kant fan de wei, op de grins tusken Laos en Tailân.

Yn Sweden waard oant 1967 oan de linkerkant fan de dyk riden. Omdat yn de buorlannnen rjochts riden waard, besleat it Sweedse parlemint om yn Sweden ek rjochtsridend ferkear yn te fieren. Dit barde op 3 septimber 1967, de dei dy't bekend stiet as Dagen H. In jier letter (1968) folge Yslân. Op 2 april 1973 barde itselde yn Nigearia en op 4 augustus 1974 in Gana. Begjin septimber 2009 feroare yn Samoa de ferplichte rydrjochting fan rjochts nei links, dit om de ynfier fan auto's út oanbuorjende lannen (Austraalje, Nij-Seelân) makliker te meitsjen.

It Spoar[bewurkje seksje | edit source]

Yn in pear lannen ride de treinen links, wylst it dykferkear rjochts rydt. Soks is bygelyks sa yn Belgje, Frankryk (útsûnderre de Elzas), Itaalje en Switserlân. De reden wêrom't treinen links ride yn dizze lannen komt nei alle gedachten trochdat de trein oarsprionklik út it Feriene Keninkryk komt, dêr't it dykferkear al links ried. Yn Sweden kin de ferklearring fûn wurde meidat it autoferkear oant 1967 ek links ried en der foar it treinferkear gjin reden wie om de rydrjochting te wizigjen.

It makket foar treinen net folle út oft der links of rjochts riden wurdt (de trein folget de rails en de masinist kin him net fersinne) en dêrom is der komselden in reden om hjhir wat oan te feroarjen.

Lannen en gebieten dêr't links riden wurdt[bewurkje seksje | edit source]