Heardeilân en McDonaldeilannen

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Plak fan it Kerguelenplato
Heard en McDonaldeilannen
Heard

De Heard en McDonaldeilannen (Heard Island and McDonald Islands, yn it koart: HIMI) is in ûnbewenne (útsein ûndersikers), ûnherberchseme subantarktyske eilannekloft yn it suden fan de Yndyske Oseaan. Sy lizze op it Kerguelen Plato, op de hichte fan Fjoerlân en op deselde lingtegraad as Bombay, it leit op 1700 km fan Antarktika en op 4100 km súdwestlik fan Perth. De eilannen falle ûnder de jurisdiksje fan Austraalje.

Geology[bewurkje seksje | edit source]

Geologysk bestiet de arsjipel út stjurringsstientme. De fulkanen dy't de eilannen foarme hawwe lizze net op in plaatgrins; de grinzen fan de Antarktyske plaat mei de Afrikaanske en Australyske platen lizze hûnderten kilometers noardliker. Wierskylik is it eilân ûntstien troch in hotspot. It eilân Heard hat de 2.745 m hege aktive fulkaan Mawson Peak, dy't ek wol "Big Ben" neamd wurdt. It is de heechste berch fan Austraalje, 517 m heger as de Mount Kosciuszko, de heechste top op it fêstelân fan dat kontinint. De fulkaan op it eilân McDonald is, nei't er sa'n 75.000 sliept hat, yn 1992 wer aktyf wurden en is sûnt ferskeidene kearen útbarst.

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

Ferwurking fan seeoaljefanten (Mirounga) op Heard – 19e ieu

Oant mids 1850er jierren binne der gjin ferslaggen fan besites oan de eilannen. Peter Kemp, in Britske seehûnejager, is de earste dêr't fan tocht wurdt dat er it eilân sjoen en op de kaart set hat. Dat wie op 27 novimber 1833 doe't er ûnderweis wie fan de Kerguelen nei Antarktika.

De Amerikaanske robbejager kaptein John Heard, oan board fan de Oriental, seach de eilannen op 25 novimber 1853. Hy rapportearre syn ûntdekking in moanne letter en neamde it eilân nei himsels. Kaptein William McDonald ûntduts de tichteby lizzende McDonaldeilannen seis wike letter, op 4 jannewaris 1854.

Earst yn maart 1855 gienen seehûnejagers laat fan kaptein Erasmus Darwin Rogers oan lân op in plak dat Oil Barrel Point neamd wurdt. Yn it tiidrek fan 1855 oant 1880 doe't dêr op robben jage waard, hawwe der in tal Amerikanen in jier as langer ûnder minne omstannichheden yn stjonkende hutten tahâlden, ek by Oil Barrel Point. Op it hichtepunt wennen der 200 minsken. Tsjin 1880 wie it grutste part fan de robbekoloanje útroege en waard it eilân ferlitten. Totaal waarden dêr goed 100.000 fetten robbeoalje produsearre yn dy perioade.

In yn de omkriten fan de eilannen lizze in tal skipwrakken. Ek is der in ferrinneweare gebou fan John Heard syn robbe ferwurkingsstasjon oer by Atlas Cove.

De earste lâning op McDonald Island waard makke mei in helikopter troch de Australyske wittenskippers Grahame Budd en Hugh Thelander op 12 febrewaris 1971.[1][2]

Yn 1947 gienen de eilannen oer fan it Feriene Keninkryk yn hannen fan Austraalje[3] De Heard en McDonaldeilannen behearre sûnt 1997 ta de UNESCO Wrâlderfguodlist. De reden dêrfoar is dat de arsjipel de ienige subantarktyske fulkanyske aktiviteit hat, dêr't geomorfologyske prosessen en glasiale dynamika sjoen wurde kinne. De floara en fauna is spesifyk, sûnder ynfloeden fan bûten de eilannegroep.


Keppelings om utens[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en referinsjes[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. http://www.cerchi.net/destinations/2002_sioe/sioe_himi.html
  2. http://data.aad.gov.au/aadc/gaz/display_name.cfm?gaz_id=2177
  3. "CIA World Factbook."