Blije

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
de himrik fan Blije
Blije fan it westen út sjoen
De Herfoarme Tsjerke op in âlde printbrievekaart
Sicht op Blije út it súdwesten
Nicolaastsjerke fan Blije
Nicolaastsjerke fan Blije
Hûsterp Unemaloane
Hûsterp Kienstraloane
Hûsterp Kienstraloane

Blije (Nederlânsk: Blija) is in doarp yn de gemeente Ferwerderadiel.

Koarte skiednis[bewurkje seksje | edit source]

De namme 'Blijtha' komt foar yn de libbensbeskriuwing fan abt Freark fan Hallum(†1173) út de (13e ieu). De betsjutting fan Blytha soe wêze: Doarp yn 't slyk. Oaren tinke oan Blij (rêstich) en a (wetter), doarp oan rêstich wetter. Der is ek noch in ferklearring dy't seit dat it blinkend út it wetter betsjutte soe.

De âldst bekende grytman fan Ferwerderadiel hiet Tjaard fan Blije.

De tsjerke en it tsjerkhôf lizze op in tige lege terp. De âlde bebouwing fan it doarp leit wat ôfsidich fan de tsjerke oan in krúspunt fan wegen nei Holwert, Ferwert en ferspraad lizzende states. Oan dy diken is de measte bebouwing ûntstien. By dat krúspunt wie it haventsje fan de Blijer Feart. Op in ôfgroeven terpke leit Farebuorren oan de Blijer Feart dat op de Schotanuskaart fan 1684 al foarkomt.

Neffens de folkstelling fan 1744 wiene der 472 ynwenners. Van der Aa komt om 1840 hinne op 990. De Ensyklopedy fan Fryslân (1958) jout 1250 oan, op 1 jannewaris 2014 wiene dat 839 ynwenners, dat ek de Blijster befolking hat te lijen hân fan minder wurk yn 'e lânbou.

Alear stie Blije bekend foar syn flaaksbou. Der waard wol sein dat der yn Blije foar it earst mei begûn wie. Teffens wie der in sûkereifabrykje dat yn 1927 tekene is troch Ids Wiersma.

De Herfoarme Tsjerke[bewurkje seksje | edit source]

De tsjerke wie tawijd oan Sint Nikolaas. De toer moat yn 'e 13e ieu boud wêze. Yn 1741 is er ferhege of is der in nij sealtek opsetten.
De tsjerke is letgoatysk en moat om 1540 hinne boud wêze as in ferfanging fan in eardere tsjerke. It meubilêr stamt út de 18e ieu. Yn de tsjerke lizze in pear sarken út de Renêssânse. Hjirûnder falt ek de portretsark fan Vincent Lucas.

Tsjerklik libben[bewurkje seksje | edit source]

It falt op dat fan de herfoarme dûmny's it ta professor brocht hawwe.

Yn 1835 is der troch Hendrik de Cock in ôfskieden gemeente oprjochte. Yn 1843 is dy gearfoege mei dy fan Ferwert. Yn 1860 is der wer op 'en nij in ôfskieden gemeente oprjochte. Dizze letter wer opgien yn de Grifformearde Tsjerken.
Yn 1946 is der yn Blije in Frijmakke Grifformearde Tsjerke stifte. In protte foarmannen fan de frijmakken kamen út Blije of hienen der bannen mei.

De Stinzen[bewurkje seksje | edit source]

Blije hat fjouwer stinzen hân: Aebinga State (Blije), Unema State, Scheltema State en Monsma State. Fan de lêste twa is neat mear bekend. Fan Aebinga is bekend dat yn 1510 Sjoerd fan Aebinga troud is mei Beits Humalda. Sûnt dy tiid neamden se harren Aebinga fan Humalda. It slachte is útstoarn mei Idsert Aebinga van Humalda (1754 - 1834). Aebinga van Humalda wie yn 'e geunst by kening Willem I en sa waard er gûverneur fan Fryslân. Hy wie ynteressearre yn de Fryske taal.

Fan de Unema's is Janko fan Unema bekend. Hy hat him tige ward tsjin de Saksers en Karel V. Grutte Pier hat him sels noch ris út syn finzenisskip befrije moatten. Letter hat er him ûnderwurpen oan Karel V. Dy betroude it net hielendal en hat Unema earst mar ris in skoft fêst setten. Yn 1547 binne de Unema's útstoarn en in Unema State yn hannen fan de Aylva's kommen. Ek dizze staten binne ôfbrutsen. It plak fan Aebinga en Unema is noch oan te wizen.

Blije Bûtendyks[bewurkje seksje | edit source]

Yn Blije hâldt Blije Bûtendyks kantoar. Dit wetterskip, it lytste fan Fryslân (en Nederlân), hat sa'n 100 hektare lân oan de waadkant fan it doarp.

Mienskip[bewurkje seksje | edit source]

Under Blije falle Farebuorren oan de Blijer Feart en Beabuorren. Doarpsfeest mei Optocht wurde organisearre troch de AktiviteitenKommisje.

Ferienings[bewurkje seksje | edit source]

Sport en rekreaasje[bewurkje seksje | edit source]

Troch it doarp rint de Jeropeeske kuierrûte E9, ek wol North Sea Trail of Frysk Kustpaad neamd. De E9 rint bylâns de kust fan Portugal nei de Baltyske steaten.

Befolking[bewurkje seksje | edit source]

Strjitten[bewurkje seksje | edit source]

Alle strjitten yn Blije.

Sjoch ek[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en referinsjes[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: