Birma

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Myanma Naingngandaw
Flagge fan Birma Wapen fan Birma
Flagge Wapen
Lokaasje fan Birma
Offisjele taal Birmaansk
Haadstêd Naypyidaw
Steatsfoarm Republyk
Gebiet
% wetter
678.500 km²
3,06­%
Ynwenners (2013) 55.167.330
Munt Kyat (MMK)
Tiidsône UTC +6,5
Nasjonale feestdei 4 jannewaris
Lânkoade MMR
Ynternet .mm
Tillefoan 95

Birma is in lan yn Súdeast-Aazje. It lân hjit sûnt 21 oktober 2010 offisjeel Republyk fan de Uny fan Myanmar, fan 1989 oant 2010 hjitte it Uny fan Myanmar. De haadstêd is sûnt 7 novimber 2005 it sintraal yn it lân lizzende Naypyidaw. De âlde haadstêd Rangoon (Yangon), de grutste stêd fan it lân, wurdt ûnder oaren troch België, de Europeeske Uny en de Feriene Steaten noch altyd as haadstêd beskôge. Nederlân erkent de nije haadstêd wol.

Geografy[bewurkje seksje | edit source]

Lizzing[bewurkje seksje | edit source]

Birma wurdt begrinzge troch:

Lânskip[bewurkje seksje | edit source]

Boedistyske timpel yn Pagan

Birma hat oan de grinzen rûnom hege bergen. It mei oerwâlden begroeide Arakanberchtme is in útrinner fan de Himalaya. Eastlike fan dat berchtme leit in tinbefolke leechflakte, it Shan-plato, dy't it streamgebiet foarmet fan de Irawady. Dy rivier befloeid it grutste rysikkerlân fan de wrâld.

It lân hat in tropysk klimaat en leit yn in moessonsône. Populêre toeristenbestimmingen binne de boedistyske monuminten yn Yangon en Pagan en de prachtige natoer fan it Shan-plato.

Foar de kust lizze ek in protte eilannen.

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

Yn de 8e ieu waard it gebiet fan Birma kolonisearre fanút Sjina en yn de 13e ieu troch de Mongoalen ferovere. De striid om Birma troch ferskate riken einige yn 1752 doe't it hiele lân ûnder ien Birmeesk bewâld brocht waard.

Yn de rin fan de 19e ieu waard Birma yn in trijetal oarloggen (1824-1826; 1852 en 1895) alhiel by Britsk-Yndia ynliifd en stie it ûnder Britsk bewâld. Yn 1937 krige it selsbestjoer ûnder in Britsk gûverneur en yn 1948 folge in folslein ûnôfhinklik parlimintêre demokrasy bûten it Britske Mienebest.

Under premier U Nu oriëntearre Birma harren hieltyd mear op it kommunistyske Sjina, mar tidens de kulturele revoluzje ferkoelden lykwols de betrekkingen. U Nu waard yn 1962 troch it leger ôfsetten en folge in militêr rezjym dat sûnt dy tiid alle besikingen om te demokratisearen tsjin holden hat.

Demografy[bewurkje seksje | edit source]

Befolking[bewurkje seksje | edit source]

De befolking fan Birma bestiet út in protte etnyske groepen, û.o. de Bamar (69%), Shan (9%), Karen (6%), Rakine (5%), Mon (2%) en de Kachin (1%).

Religy[bewurkje seksje | edit source]

It grutste part fan de befolking is boedistysk (Theravada) (89%). It Kristendom (4%: 3% baptisten en 1% katoliken ) en de Islam (4%) binne de oare wichtige godstsjinsten. Ien prosint fan de befolking is oanhinger fan in natoerreligy, dêr't it leauwen yn geasten (de 'nats'), in wichtige rol yn spilet. Lykwols is dat leauwen ek ûnder de Boedistyske befolking wiid ferspraat.

Taal[bewurkje seksje | edit source]

It Birmeesk is de offisjele taal; it wurdt skreaun yn it Birmeesk skrift. Ingelsk wurdt der ek wol sprutsen en de ferskate etnyske groepen hawwe ek har eigen talen.

Ferneamde Birmanen/Myanmarezen[bewurkje seksje | edit source]